“Toen we er middenin zaten, heb ik heus weleens gedacht, jongens, jongens, wat zijn we aan het doen?”, zegt VvE-bestuurder René Janssen over de renovatie van complex De Ontdekking in de Baarsjes. Het pand, met 60 procent in bezit van particuliere eigenaren en 40 procent huurders van Stadgenoot, vierde begin 2026 de oplevering van een ingewikkelde verduurzamingsoperatie. Daarin speelden de verschillende houdingen van particuliere eigenaren en corporatie een rol, en zorgde de status van gemeentelijk beschermd stadsgezicht voor extra uitdagingen (zie kader 'Steenstrips voor een beschermd stadsgezicht'). 

“Ik denk dat de corporaties niet altijd zien hoeveel werk besturen ergens in hebben zitten. En andersom hetzelfde”, vertelt Loeki van Wijlick van Stadgenoot. Ze kent beide kanten: als VvE-bestuurder was ze betrokken bij de verduurzaming van het complex waarin ze zelf woont, en sinds vorig jaar vervult ze de betrekkelijk nieuwe functie van VvE-beheerder bij Stadgenoot. Ze heeft 57 VvE’s onder haar hoede. Eerst was het VvE-beheer een van de taken van de gebiedsbeheerder. Overigens is Van Wijlick niet betrokken geweest bij de verduurzaming van De Ontdekking, maar ze herkent het spanningsveld dat er soms is.

Image

“Elke euro kan maar één keer uitgegeven worden. Een woningcorporatie wil natuurlijk ook verduurzamen, maar heeft eigen plekken waar ze het eerst aan de slag wil. Eerst die slechte labels wegwerken.” Dat betekent dat complexen die er beter aan toe zijn, soms in de wacht worden gezet. Maar als bewoners zelf met verduurzamingsinitiatieven komen, dan onderzoekt Stadgenoot altijd of we daarin meegaan, benadrukt Van Wijlick. Stadgenoot is doorgaans blij met een voortvarend, actief bestuur: “Daar moet je gebruik van maken. Dan moet je ze ook de kans geven om dat te onderzoeken en voor te leggen aan de andere eigenaren. En dan moet je er als corporatie ook objectief naar kunnen kijken.”

VvE-bestuurder Janssen van De Ontdekking onderschrijft de welwillendheid van Stadgenoot bij het initiatief van particuliere eigenaren om te verduurzamen – ook toen de status van gemeentelijk beschermd stadsgezicht extra financiële en andere consequenties mee bleek te brengen. Overigens moest er sowieso iets gebeuren vanwege de slechte staat van het pand, en daarbij had Stadgenoot geen meerderheidsstem in de VvE. 

Grenzen stellen

Tegelijk stelde de corporatie ook grenzen. Toen vanuit de eigenaar-bewoners de vraag kwam of Stadgenoot er niet een interne projectleider op kon zetten, waren ze helder dat ze dit niet doen, vertelt Janssen. Op een gegeven moment ontstonden er meningsverschillen met de aannemer over onvoorziene kosten. “Toen waren wij als VvE-bestuur ook een beetje zoekende en gingen we gewoon op een positieve manier met de aannemer in discussie. Stadgenoot zei achteraf dat dat misschien strakker had kunnen worden gemanaged door een externe projectleider. Maar wij zijn geen fulltime projectleiders, wij hebben allemaal fulltime banen en doen dit in de avonduren ernaast.” Overigens adviseert Stadgenoot vve-besturen altijd een externe projectleider in te huren. 

Verschillende snelheden

Soms werken corporatie en VvE op verschillende snelheden, legt Janssen uit. “Dan zit je met zo'n aannemer, dan zegt die: ‘kunnen jullie dit even ophalen bij de eigenaren voor het einde van de week?’ Dan kunnen wij dat wel, maar Stadgenoot lukt dat niet. Dat snap ik ergens wel.” Daar kunnen spanningen over ontstaan, vervolgt Janssen, vooral wanneer de aannemer suggereert dat een latere reactie kan leiden tot een meerprijs.
En soms is het de corporatie die doortastender wil zijn. Bijvoorbeeld bij een VvE waar een plan was gemaakt dat de eigenaar-bewoners hadden weggestemd, vertelt Van Wijlick. “Ze zeiden dat ze het niet konden betalen. Toen lag er ook maar één plan, en dat moesten we bijstellen. Het is dan misschien beter om direct drie opties voor te leggen: minimaal en maximaal verduurzamen en een middenweg. Dan kun je kijken, wat willen we, wat is noodzakelijk, wat kunnen de mensen betalen?”

Communicatie, communicatie, communicatie

Zowel Janssen als Van Wijlick stelt dat goed contact belangrijk is voor de verduurzamingsaanpak. “Ik denk dat het handig is als er voor praktische zaken zoals aankondigingen van werkzaamheden een gezamenlijk platform met huurders en eigenaren is, bijvoorbeeld met Whatsapp”, zegt Van Wijlick. Bij onderhoud overlegt Van Wijlick met het VvE-bestuur en stuurt Stadgenoot op het verzoek van het bestuur een brief naar de huurders. Het is noodzakelijk goed af te stemmen over de inhoud en hoe je communiceert. “Als daar bijvoorbeeld een verkeerde datum in staat, heb je weer een mismatch.”
Gevraagd naar wat volgens Van Wijlick de belangrijkste factoren voor een geslaagde verduurzaming van gespikkelde complexen zijn, aarzelt ze geen moment: “Communicatie, communicatie, communicatie”.