Corporatiedebat - gespreksleider Jeroen Frissen
Wat is de visie van de lokale politiek op wonen en groei van de polderstad? Ymere, de Alliantie en GoedeStede gingen daarover in gesprek met 18 partijen. Over een ding is iedereen het eens: bijbouwen is dringend noodzakelijk. Maar lang niet iedereen is voorstander van flinke verdichting, al is daarvoor veel ruimte voorhanden. Ook zijn er zorgen over het voorzieningenniveau in de bestaande wijken.
Aan de hand van een reeks stellingen moest duidelijk worden hoe 18 politieke partijen (Partij Generatie Almere was verhinderd) over bouwen en wonen in de vijftigjarige New Town denken. Omdat ook nog eens vertegenwoordigers van de drie woningcorporaties én meerdere vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties (van politie tot bibliotheek) meededen, leidde dat tot een levendig debat maar kwam niet iedere politieke partij even goed uit de verf. Dat er in de komende jaren flink moet worden gebouwd, daar blijkt iedereen het over eens. “Mijn zoon van 28 jaar woont bij ons op zolder, er moeten meer woningen komen,” maakte een vrouw uit het publiek bij aanvang duidelijk. Tijdens het debat ging het vooral over de vraag waar en voor wie die woningen gebouwd moeten worden.
Inbreiden
Moet de polderstad meer verdichten of vooral uitbreiden? D66 vindt dat veel meer in het centrum van de stad gebouwd kan worden en wil daar 15.000 woningen toevoegen. Daarmee ontstaat ook de nodige draagkracht voor voorzieningen. GroenLinks-PvdA houdt het op 5.000 woningen. In de bestaande wijken buiten het centrum wil Leefbaar zoveel mogelijk groen in bestaande wijken behouden en vindt deze partij nieuwbouw alleen gerechtvaardigd op het moment dat gebouwen gesloopt worden. De meeste partijen vinden gericht woningen toevoegen in bestaande wijken echter wel een goed idee. SP: “Er zijn voorbeelden van succesvolle inbreidingsprojecten, van hofjes bijvoorbeeld waar senioren in hun eigen buurt kunnen blijven.” Ook de ChristenUnie vindt dat inbreiden met mate moet kunnen.
Duidelijk is wel dat inbreiding in het ruim opgezette Almere gevoelig ligt en regelmatig tot bezwaren van omwonenden leidt. D66 vindt dat ‘het oplossen van de woningnood belangrijker is dan een handvol bezwaarmakers’. “Het stadsbestuur moet die verantwoordelijkheid nemen,” aldus raadslid Spencer Alberg. Forum voor Democratie (Fvd) en De Verbinding vinden elkaar in hun pleidooi om participatie met de buurt zorgvuldig te doen. De FvD omdat bezwaren legitiem kunnen zijn, De Verbinding om transparant te zijn.
Uitbreiden
Naast inbreiden, moet Almere ook uitbreiden. Daar zijn al de nodige bouwplannen voor, zoals voor Almere Pampus, Hortus, Overgooi en Oosterwold. “We hebben die nieuwe wijken hard nodig, want er zijn veel jongeren die een woning zoeken,” zegt Georgine Panhuijsen van de ChristenUnie. De partij Samen voor Almere vindt zelfs dat de focus vooral moet liggen op uitbreidingswijken. Hassan Buyatui, duo-lijsttrekker van deze partij vindt dat een begin gemaakt kan worden met Almere Pampus, ook al is de noodzakelijk geachte IJmeerverbinding voor de ontsluiting nog niet geregeld. Voor dat standpunt kreeg hij geen steun van andere partijen. Kees Sanderse van het lokale CDA: “We zijn in Almere altijd heel duidelijk geweest: we gaan niet bouwen in Almere Pampus zonder IJmeerverbinding.”
Leefbaarheid
In het debat speelde het voorzieningenniveau in wijken een belangrijke rol. “In Almere Poort zijn we te snel gegaan,” zegt Sanderse, “daar zijn te weinig voorzieningen.” Ook Samen voor Almere en D66 benadrukken dat nieuwe wijken volwaardige nieuwe stukken Almere moeten worden. “Niet alleen woningen, maar een totaalpakket waardoor we echte stadswijken maken,” aldus Alberg van D66. Dat wijken over een goed voorzieningenniveau moeten beschikken om de leefbaarheid op peil te houden, werd breed gedeeld. Eibert Draisme van de SP: “Juist in de oudere wijken is dat goed gedaan, in de nieuwere wijken minder.” PVV’er Willem Boutkan: “Jarenlang ligt de aandacht op groei van de stad, maar de bestaande stad is vergeten. Er is vergeten te bouwen voor samenhang, met buurtpunten en genoeg zorg.”
Om de leefbaarheid in bestaande wijken te garanderen moeten er meer bewonersinitiatieven gewaardeerd worden en voldoende plekken zijn waar Almeerders elkaar kunnen ontmoeten. De gemeente moet daarvoor een stevige basisinfrastructuur creëren. De meeste debaters vonden dat bewoners, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties én gemeente daarvoor een gezamenlijke verantwoordelijk hebben. Toch vindt de VVD dat leefbaarheid en veiligheid stevige regie van de gemeente vraagt. “Preventief als het om het mogelijk maken van elkaar ontmoeten gaat, maar zeker ook als om het garanderen van veiligheid op straat.”
Senioren
Vooraf aan een van de stellingen brak Reinier van Dijk van het Leger des Heils een lans voor de bouw van meer kleine – en daardoor betaalbare – woningen voor starters en voor de vele mensen die wachten op een woning uit de maatschappelijke opvang. Daar kwam vanuit de politieke partijen nauwelijks reactie op. Wel wordt breed gedeeld dat de vele woningzoekenden in het algemeen snel bediend moeten worden. Marc van Rooij, lijsttrekker van 50Plus vroeg daarbij om extra aandacht voor seniorenwoningen: “In 2040 hebben we 145 procent meer vijftigplussers dan nu. In de plannen voor nieuwe wijken wordt daar nu veel te weinig rekening mee gehouden. En dat is ook nodig voor de doorstroming.”
En dan waren er nog de beroepsgroepen. In een van de stellingen kwam de vraag op of onderwijzers, agenten en zorgmedewerkers voorrang moeten krijgen op de lokale woningmarkt. Vooral voor het lerarentekort, met 26 procent het hoogste van Nederland, zou dat een oplossing kunnen bieden. Die stelling kon op weinig steun rekenen, ondanks het pleidooi van GoedeStede-directeur Arjan Deutekom om een deel van de beschikbare middenhuurwoningen daarvoor beschikbaar te stellen. FvD vindt dat de overheid zich simpelweg niet met de markt moet bemoeien. Jurgen Morgenstond van de VVD: “Wij willen de markt niet meer regels opleggen, we willen met de markt samenwerken.” De Verbinding vindt dat er wel een hele goede reden moet zijn om mensen die al lang op de wachtlijst staan voor een sociale huurwoning, te passeren. De oplossing wordt vooral gezien in meer woningen bouwen, waardoor ook leraren gemakkelijker aan woonruimte kunnen komen.
Transformaties
Hoe de woningbouwproductie omhoog kan en woningzoekenden sneller een passend dak boven het hoofd kunnen krijgen, kwam alleen zijdelings naar voren. Aan het eind van het debat vroeg een bewoner zich af hoe het kan dat leegstaande kantoren niet worden ingezet om in te wonen. “En er zijn veel plekken in de stad, waarvan ik denk: waar wachten we op?” Eveneens uit de zaal wilde 50Plus-kandidaat Paul Borst weten hoe het kan dat na vier jaar het woningnoodprobleem alleen nog maar groter is geworden. Erik Theunissen van GL-PvdA reageerde daarop door aan te geven dat volgens hem ontwikkelaars onvoldoende leveren. “Er zijn te veel marktpartijen die jarenlang niks doen en vervolgens de grond doorverkopen.” Desgevraagd gaf hij aan ‘niet tegen onteigenen te zijn als ontwikkelaars niet willen ontwikkelen’. Hij ziet meer toekomst in een prominentere rol voor de woningcorporaties.