Regio Amsterdam krijgt 1,3 miljard om geplande 175.000 extra woningen te ontsluiten

14.11.2022
Image

Het Rijk stelt tot 2030 1,3 miljard euro beschikbaar voor het bereikbaar maken van nieuwe woningen in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). De regio Amsterdam en ook de hoofdstad zelf komen er niet slecht af in de landelijke verdeling van 7,5 miljard zogeheten MIRT-gelden. En Zaanstad, Purmerend en Haarlem ontvangen alsnog gelden om binnenstedelijke transformatieprojecten financieel haalbaar te maken. Dat blijkt uit de publicatie van de MIRT 2023. Het parlement moet de plannen nog goedkeuren. En het kabinet waarschuwt dat stikstof, personeelstekort en stijgende prijzen projecten onzeker kunnen maken.

Wat grote infrastructuurprojecten betreft valt de Amsterdamse regio in de prijzen. Zo kan het project Zuidasdok doorgang vinden, wordt gestart met het ‘rondmaken’ van de metroringlijn in Amsterdam met een extra halte voor Haven-Stad (station Hemknoop) en gaat de metro ergens na 2030 naar Schiphol en de geplande nieuwbouwwijk Stationsgebied Hoofddorp rijden. Die metro stopt ook in de geplande Amsterdam nieuwbouwwijk Schinkelkwartier (station Johan Huizingalaan). De ondertunneling van de A10 Zuid maakt het mogelijk dat Station Amsterdam Zuid wordt doorontwikkeld tot het belangrijkste (internationale) treinstation van Amsterdam.

Image
MIRT 2023 - schets doortrekken metrolijnen

Het totale pakket aan geplande investeringen in de MRA bedraagt 5,4 miljard euro, waarvan het Rijk 4,1 miljard betaalt en de overige partijen in de regio (gemeenten, vervoersbedrijven, provincie, Schiphol) gezamenlijk 1,3 miljard bijdragen. Overigens ligt ook de IJmeerlijn weer op tafel. Althans: als 'stip aan de horizon'. Voor de ontwikkeling van Almere Pampus en de IJmeerlijn wordt een 'strategische verkenning' gedaan. Besluitvorming wordt opgeschoven naar 2024.

Meerjarenprogramma

MIRT staat voor het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport. De Rijksoverheid wil met dat programma de bereikbaarheid, veiligheid en ruimtelijke inrichting van Nederland bevorderen. De investeringen gaan bijvoorbeeld over aanpassingen van tunnels, het aanleggen van rotondes, busbanen, wegen, fietsbruggen en fietsroutes, deelmobiliteit en aanpassingen rond (bus)stations.

‘Dankzij constructief overleg en goed doordachte plannen kunnen we nu in de Metropoolregio Amsterdam een flinke slag slaan om de wooncrisis te lijf te gaan’, zegt de Amsterdamse wethouder Reinier van Dantzig, lid van het MRA-platform Ruimte. ‘We zullen veel nieuwe woningen nodig hebben, maar daarvoor is goede infrastructuur een belangrijke voorwaarde. Zo kunnen we de regio met elkaar en met de rest van Nederland verbinden, waardoor betaalbaar wonen en werken mogelijk wordt gemaakt.’

Het geld komt uit de reservering van 7,5 miljard euro in het regeerakkoord voor versnelling van woningbouw door middel van mobiliteitsinvesteringen en het ontsluiten van grootschalige woningbouwlocaties. 6 miljard daarvan wordt ingezet voor het ontsluiten en goed bereikbaar maken van de 17 grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties. 

Naast de grootschalige infrastructuurinvesteringen in de Zuidasdok en de metro-uitbreidingen gaat er 1,3 miljard naar maatregelen die nieuwe woningbouw in de MRA bereikbaar moeten maken. 500 miljoen daarvan gaat naar investeringen in de rijksinfrastructuur en 800 miljoen euro naar programma's die direct zijn gekoppeld aan de versnelling van woningbouwprojecten, een voortzetting van de Woningbouwimpuls. De voorwaarden zijn vergelijkbaar met die van de impulsgelden. Zo moet tweederde van de nieuwbouw betaalbaar zijn, moeten gemeenten en/of provincie evenredig bijdragen (50% cofinanciering) en liggen de financiële risico's bij de gemeente. Van die 800 miljoen gaat 350 miljoen naar Amsterdamse projecten. Van Dantzig in Het Parool: "Dat gaat ons echt helpen, zeker in Zuidoost."   

Woningbouw

Het kabinet wil 900.000 woningen bouwen tot en met 2030, waarvan ongeveer 175.000 in de MRA. Deze woningen moeten wel bereikbaar zijn en blijven. Deze investering van het Rijk draagt daar aan bij, stelt de Noord-Hollandse gedeputeerde Cees Loggen, tevens voorzitter van het MRA-platform Ruimte. Hij vindt de toezegging "een mooie eerste stap" om samen met het Rijk te werken aan de enorme woningbouwopgave in de regio.

In de MRA zijn voor de ontsluiting van de woningbouwlocatie MRA-west en Amsterdam-Havenstad afspraken gemaakt over het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp en de eerste fase van het sluiten van de metroring tot de Hemknoop.

Naar Haarlemmermeer gaat 100 miljoen euro voor een 'mobiliteitspakket' dat de bereikbaarheid van 15.000 - 25.000 nog te bouwen woningen (tot en met 2030) moet veilig stellen. Het pakket omvat maatregelen zoals de ontsluiting van het stadscentrum en het stationsgebied van Hoofddorp, een fietspad in Lisserbroek en een hoogwaardig openbaar vervoer (HOV)-lijn van Hoofddorp Zuid naar Hoofddorp Station.

Voor de MRA-oost komt er een rijksbijdrage voor de projecten ‘cruciale mijl’ (knooppunten op de IJburglaan tussen de Piet Heintunnel en het Haveneiland op IJburg) en het verplaatsen tramremise op Zeeburgereiland/IJburg en over een mobiliteitspakket voor Amsterdam-Zuidoost. Voor Almere zijn afspraken gemaakt over de verdere doorontwikkeling van Almere tot complete stad. Het Rijk wil daarbij ook dat er meer woningen in de volgende fase Oosterwold komen dan nu gepland. En er wordt een eerste stap gezet in de ontwikkeling van Almere Pampus tot een hoogstedelijk woon-werkgebied met minimaal 7.500 woningen in samenhang met een hoogwaardige OV-oplossing. Voor Lelystad komt er onderzoek naar de bereikbaarheid van Warande.

Rijksbijdragen aan woningbouwprojecten in de MRA
Lijst tweede ronde versnellingsafspraken (in aanvulling op toezeggingen in juni 2022)
Haarlem: binnenstedelijke ontwikkeling stationsgebied Centrum. Het Rijk draagt €15,71 mln. bij aan een fietsparkeerplaats aan de centrumzijde voor 1.700 fietsen en verplaatsen van twee busstations. Met deze investering kunnen 2.656 woningen versneld worden gebouwd.
Purmerend: Ontwikkeling stationsgebied/binnenstad=stadshart Purmerend (provincie Noord-Holland). Het Rijk draagt € 16,88 mln. bij aan de realisatie HOV (R-net), de herinrichting van meerdere wegen en het realiseren van een mobiliteitshub voor onder andere deelmobiliteit. Met deze investering kunnen 4.171 woningen versneld worden gebouwd.
Zaanstad: Ontsluiting Kogerveldwijk, een belangrijke transformatie- en verdichtingslocatie.
In Zaanstad draagt het Rijk € 4,23 mln. bij aan het afwaarderen van de A7/A8 Prins Bernhardweg en deze te herinrichten tot stadstraat. Ook wordt het Prins Bernhardplein heringericht. Er wordt ruimte gecreëerd voor woningbouw met een lagere parkeernorm, betere verbinding met de directe omgeving en verbeterde doorstroom van de huidige busverbinding met Amsterdam. Met deze investering kunnen 775 woningen versneld worden gebouwd.
Versnellingsafspraken in de MRA van juni 2022
Amsterdam: Noord - Hamerkwartier
Rijksbijdrage van € 4,71 mln. aan de capaciteitsvergroting van de rotonde Meeuwenlaan. Met deze investering kunnen 3.600 woningen versneld worden gebouwd.
Amsterdam: Noord - NDSM-terrein
Rijksbijdrage van gevraagd € 2,11 mln. aan nieuwe aanlandvoorzieningen voor het NDSM-veer. Met deze investering kunnen 2.000 woningen versneld worden gebouwd.
Amsterdam: Oost - IJburg fase 2
Rijksbijdrage van € 10,58 mln. aan hoogwaardig openbaar vervoersverbinding  IJburg – Bijlmer en IJburg – Weesp(Weespersluis). Met deze investering kunnen 2.800 woningen versneld worden gebouwd.
Haarlem: WBI Europaweg + Nieuw Zuid (WBI = Woningbouwimpuls)
Rijksbijdrage van € 61,98 mln. aan de ontwikkeling van een regionaal busstation aan de zuidzijde van het centrum en de afwaardering van de Europaweg. Met deze investering kunnen 6.185 woningen versneld worden gebouwd.
Almere: afwaardering wegen
Rijksbijdrage van € 16,23 mln. aan de afwaardering van twee wegen tot stadsstraat en de herinrichting van een straat. Met deze investering kunnen 3.853 woningen versneld worden gebouwd.
Lelystad: aanpassingen verkeerssituatie
Rijksbijdrage (onder voorbehoud van cofinanciering) van € 8,08 mln. aan het verleggen entree parkeergarage en aanpassing rotonde om ruimte te creëren voor woningbouw en geluids- en milieubelasting te verminderen. Met deze investering kunnen 1.007 woningen versneld worden gebouwd.