De Metropoolregio Amsterdam groeit de komende vier jaar met minstens 47.000 en mogelijk zelfs 77.000 nieuwe woningen. Dat blijkt uit de nieuwste Monitor Plancapaciteit van de provincies Noord-Holland en Flevoland. Hoewel de dertig MRA-gemeenten op papier positief zijn gestemd, zal het er in de praktijk om spannen of de regionale ambitie van 17.500 nieuwe woningen per jaar wordt waargemaakt
Het hardst zijn de woningbouwplannen voor ruim 47.000 woningen in de periode 2027-2030. Volgens de registraties van de MRA-gemeenten zijn deze plannen ‘onherroepelijk’. Daarnaast is er de komende vier jaar reëel zicht op nog eens 30.000 woningen, die op z’n minst zijn ‘vastgesteld met uitwerkingsplicht’. Als we deze data tot uitgangspunt nemen, gaat het dus om minstens 12.000 nieuwe woningen en mogelijk ruim 19.000 nieuwe woningen per jaar. Veel hangt af van de snelheid waarmee de plannenmakers de tweede trance van 30.000 nieuwe woningen ‘onherroepelijk’ kunnen maken.
36.000 potloodwoningen
Opvallend veel andere nieuwbouwwoningen in de monitor zijn slechts in potlood geschreven. Voor de komende vier jaar worden de plannen voor liefst 36.000 woningen in de monitor als ‘zacht’ omschreven. Deze woningen liggen nog ter voorbereiding in de gemeentehuizen en op de kantoren van projectontwikkelaars en woningcorporaties. Gezien de gemiddelde doorlooptijd van planfase naar oplevering (al gauw vier tot zeven jaar) is de kans klein dat deze zachte potloodwoningen al in de periode 2027-2030 worden gerealiseerd.
2.822 bouwplannen
De Monitor Plancapaciteit is voor het eerst sinds een jaar ververst, nadat databureau Clappform recent deze provinciale klus heeft aangenomen. Wie diep wil graven vindt op de website plancapaciteit.nl de data van alle gebundelde woningbouwplannen in drie bestanden: een Excel-basisset, een GeoJSON-file en een GeoPackage. Ze bevatten de data van ruim 3.805 woningbouwplannen in de provincies Noord-Holland en Flevoland. Van deze plannen voor de periode 2026-2045 is veruit het grootste deel (74 procent) in de Metropoolregio Amsterdam gepland. Volgens de telling van 21 oktober ontwikkelt deze regio de komende twintig jaar 2.822 woningbouwplannen.
De MRA-gemeenten hopen volgens deze plannen op bijna 437.000 nieuwe woningen, deels ter vervanging van ongeveer 13.000 sloopwoningen. Netto gaat het dus om 424.000 woningen. De absolute koploper is Amsterdam, waar bijna de helft van deze woningen zijn gepland. Daarna volgen Haarlemmermeer, Zaanstad, Almere en Haarlem. Van de kleinere gemeenten laat Ouder-Amstel een enorme groeispurt zien. Met een netto-plancapaciteit van bijna 9.600 woningen komen er in Ouder-Amstel meer woningen bij dan er nu in deze gemeente staan.
Hardste plannen
De hardheid van de woningbouwplannen in de metropoolregio verschilt sterk per gemeente. De vijf gemeenten met de hardste plannen zijn Almere, Diemen, Lelystad, Uithoorn en Wormerland. Minstens de helft van hun plannen heeft de hoogste planstatus. De vijf gemeenten met de zachtste plannen zijn Amstelveen, Blaricum, Heemskerk, Heemstede en Landsmeer. Daar zijn nog relatief veel plannen in de voorbereidende fase.
Ruim de helft van de regionale nieuwbouw is gepland in transformatiegebieden, waaronder Haven-Stad in Amsterdam en de Achtersluispolder in Zaanstad. Evenals de voorgaande jaren slaan de aannemers ook de komende jaren veel heipalen voor appartementencomplexen. Acht van de tien geplande woningen zijn appartementen. De transformatie van oude gebouwen neemt de komende twintig jaar vooralsnog geen hoge vlucht. Hooguit 0,4 procent van de geplande woningen komt in voormalige kantoor- en fabriekspanden.
Welke bewonersgroepen de woningen gaan bemachtigen, is op basis van de geregistreerde plancapaciteit nog niet goed vast te stellen. 37 Procent is nog onbekend; 34 procent is sociale huur; 9 procent dure koop; 8 procent middeldure koop; 7 procent middenhuur; 3 procent dure huur; en 1 procent goedkope koop. Bekend is dat gedurende het planningsproces vooral het aantal duurdere koopwoningen wordt opgeschroefd, mede om het nieuwbouwplan financieel van de grond te krijgen.