Reacties op CPB-doorrekeningen woningmarkt tonen botsende maatschappijvisies op de woningmarkt

16.11.20
Reacties op CPB-doorrekeningen woningmarkt tonen botsende maatschappijvisies op de woningmarkt

De meeste politieke partijen laten hun verkiezingsprogramma's doorrekenen door het Centraal Planbureau (CPB). Die gebruikt daarvoor ook een afzonderlijk woningmarktmodel. Volgens dit model moet de verhuurderheffing blijven. De politiek zit nu met twee botsende analyses. Begin van de zomer publiceerden het Waarborgfonds en ABF Research een rapport dat beschreef dat de bestedingsruimte van woningcorporaties door de fiscale lasten te klein is geworden om aan alle maatschappelijke opgaven te voldoen. Peter Hendriks laat in een artikel voor Follow the Money diverse deskundigen reageren op het CPB-rapport. Belangrijkste kritiek: het rekenmodel van het CPB is veel te theoretisch en gaat uit van marktwerking als hoogste goed.

Onderhand leken niet alleen alle woningmarktdeskundigen maar ook de politiek, op de VVD na, wel ‘om’: die verhuurderheffing is een onding. Maar nu blijkt één machtige organisatie op het Haagse speelveld wel vol te houden dat de verhuurderheffing een goed idee is: het Centraal Planbureau (CPB). Dat volgt namelijk uit het eigen rekenmodel voor de woningmarkt.
Follow the Money liet een aantal deskundigen reageren op deze uitkomst. De rode draad in de kritiek is dat het CPB in het rekenmodel volledig uitgaat van de vrije markt en daarmee de maatschappelijke realiteit negeert. Het CPB concludeert dat subsidies op wonen de welvaart uiteindelijk niet ten goede komt. Idealiter worden alle subsidies afgeschaft. Bovendien stelt het CPB dat de totale woningproductie niet stijgt als de corporaties meer armslag krijgen om te bouwen: die bouwcapaciteit zou er niet zijn in Nederland. Dus als de corporaties meer gaan bouwen, gaat dat ten koste van de bouw in de vrije sector.
Dat vindt Martin van Rijn, voorzitter van de Aedes, een ongezonde redenering: "We moeten niet redeneren dat de schaarse capaciteit eerlijk moet worden verdeeld. Dan gebeurt er niets." Hij vindt bovendien het CPB veel te theoretisch redeneert. Hij wijst erop dat de corporatiesector de opdracht heeft een betaalbare woning te bieden aan mensen met een laag inkomen. Hogere huren omwille van het terugdringen van verstoring van de markt zijn daarmee niet te rijmen. Volgens hem miskent het CPB dat heel weinig mensen kúnnen overstappen naar de vrije sector.
Peter Boelhouwer ziet de doorrekening "als een typische CPB-analyse die uitgaat van marktwerking als hoogste goed. Gelukkig kantelt die visie de laatste jaren, ook in de politiek, en staat volkshuisvesting weer meer centraal."
Emeritus-hoogleraar vastgoedmarkt Johan Conijn heeft bedenkingen bij het rekenmodel van het CPB: ‘Verlaging van de verhuurderheffing levert geen extra vraag op en dus ook geen aanbod. Zo simpel ligt het in dat model’. Hij wijst erop dat het model in 2012 al liet zien dat de verhuurderheffing corporaties ertoe zou aanzetten de huren te verhogen en dat er meer gebouwd zou worden. ‘We zitten nu echter met een betaalbaarheidsprobleem en de bouwproductie is gehalveerd.’

NUL20 nieuws

Laatste nummer

Achtergrondartikel 16.06

Deze zomer lopen de eerste officiële vijfjarencontracten voor jongeren af. De regeling die twintigers meer kans geeft op een betaalbare woning in de hoofdstad, wordt nog geëvalueerd. De grote vraag: hoe vergaat het de vertrekkers? Het naderende einde levert in ieder geval stress op. Alleen voor...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06
  • De dreiging van een aflopend jongerencontract...: Voor Naomi en haar kinderen was het opvangcentrum het voorland
  • Na vijf jaar: ‘Soms onder de honderd in de wachtrij’
  • Na vijf jaar: een gelukje
  • Na vijf jaar: ‘Gek als ik de stad uit moet’
Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Woningen bouwen kost veel tijd. Van plan tot realisatie gauw zeven à tien jaar. Tijdelijke woningbouw moet mensen die met spoed een woning nodig hebben meer perspectief bieden. De flexwoning is een landelijke crisismaatregel. Wat is het, waar worden ze gebouwd en wie mag er wonen?

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Het is niet meer vanzelfsprekend dat een politieman of leraar in Almere een eengezinswoning kan kopen. Almere wil dit decennium de woningproductie verdubbelen om de groeiende woningnood het hoofd te bieden. In tien jaar 25.000 woningen, aldus de Woonvisie 2020-2030. Om die productie te...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Gemeente en corporaties hebben de ambitie het aantal zonnepanelen in Amsterdam flink uit te breiden. Ook gemengde complexen van kopers en huurders moeten hieraan een bijdrage leveren. Dat blijkt ingewikkelder. Soms lijkt de corporatie aan de rem te hangen.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Bouwgroep Dijkstra Draisma biedt woningcorporaties de mogelijkheid een duurzame, energieleverende sociale huurwoning te leasen. WoonFriesland heeft als eerste corporatie voor een periode van tien jaar een leasecontract afgesloten. Andere corporaties staan (nog) niet te trappelen.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

In middelgrote steden loopt de winkelleegstand gestaag op. Aanloopstraten verloederen. Steden als Zaanstad en Purmerend ontkomen niet aan herstructurering van hun binnensteden. Transformatie naar wonen biedt perspectief op grote aantallen extra woningen, becijferde de provincie Noord-Holland....

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

De operatie kadeherstel heeft ook grote consequenties voor Amsterdamse woonbootbewoners. Honderden woonboten moeten tijdelijk verkassen. Die worden op wissellocaties niet per se liefdevol ontvangen door walbewoners. Op veel plekken klinkt verzet tegen de tijdelijke ligplaatsen.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Een virtuele rondleiding heeft de groepsbezichtiging vervangen, vertelt verhuurmakelaar Rutger van Leeuwen van Rochdale. De pandemie heeft ook op zijn werk grote impact. Dit artikel in de reeks ‘Op stap met...’ is dan ook vooral het verhaal van wat er allemaal anders gaat.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Hoe kan je meer ouderen helpen of verleiden om hun grote woning in te wisselen voor een meer geschikte gelijkvloerse woning en zo meer jonge gezinnen aan een grotere woning helpen? Met dit vraagstuk houden vele gemeenten en corporaties zich al jaren bezig. In Zaanstreek-Waterland breken zij nu...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Vijf jaar geleden maakte Amsterdam bij de uitgifte van grotere zelfbouwkavels een scheiding tussen collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) en mede-opdrachtgeverschap (MO). Voor kleine ontwikkelaars en hun bouwgroepen kwamen aparte tenders die tot nu toe negen projecten opleverden. Hoe...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

De helft van de Nederlandse warmtevraag kan uit aquathermie gehaald, zo bleek eerder uit onderzoek. Toch zijn er nog weinig systemen gerealiseerd. In Amsterdam komen de eerste grootschalige toepassingen op IJburg. En in Muiderberg liggen de eerste buizen van een collectief warmtenet in de grond...

Pieter Lesage

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.