Hoe kijken commissarissen, bestuurders en manager naar complexe vraagstukken? De jaarlijkse bijeenkomst van de NH Bouwstroom maakte de verschillen tussen managementlagen weer mooi zichtbaar. Het lijkt op een strijd tussen kritieke prestatie-indicatoren (kpi)’s en langetermijnperspectieven, tussen snelheid en doordachtheid.
De NH Bouwstroom is een netwerkorganisatie die werkt aan de snelle beschikbaarheid van duurzame en betaalbare woningen. Corporaties en industriële bouwers maken deel uit NH Bouwstroom. Vanuit de NH Bouwstroom tast men af hoe samenwerking met gemeenten vorm kan krijgen.
Resultaten zichtbaar
In juni 2022, een jaar na de oprichting, contracteerde het collectief zes vaste bouwpartners om fabrieksmatige en modulaire woningen te leveren. Dat was het startmoment voor productinnovatie die afgelopen jaren steeds zichtbaarder werd in de ontwikkeling van gestapelde woningen, eengezinswoningen en tijdelijke, flexibele woningen.
In de woningbouw is vier jaar een zeer korte periode voor zichtbare resultaten. Desondanks zijn de eerste resultaten over de gehele breedte bemoedigend – met uitzondering van de betaalbaarheid. Goedkoper is nog niet geworden. De voordelen zijn tot op heden vooral kwaliteit, duurzaamheid en snellere, industriële bouw. Het is de vraag of de optelsom van dit alles leidt tot een betere output en prijs-kwaliteitsverhouding. Dat is niet makkelijk te bepalen, omdat je dan verschillende grootheden moet wegen en optellen.
Vernieuwde bouwpraktijk
Naarmate de NH Bouwstroom groeit, kan steeds meer op de vernieuwde bouwpraktijk worden ingezoomd. “Als bouwkosten hoger zijn dan bij traditioneel bouwen ik kies minder snel voor bouwen in de NH Bouwstroom”, onthulde een manager. Hij moet immers op financiële kpi’s sturen.
Een bestuurder bekeek de resultaten van de NH Bouwstroom vanuit het perspectief van de woningzoekende: “Tegenover woningzoekenden voel ik me verplicht om snel te bouwen. Zij hebben niet morgen maar vandaag een woning nodig. Om zo snel mogelijk te bouwen, kiezen wij ervoor om een substantieel deel van onze woningen industrieel te bouwen.”
Een commissaris hanteerde weer een ander perspectief. Bij elk bouwproject vraagt hij zich af of dit de juiste ‘legacy’ is dat zijn corporaties zou moeten nalaten. Voor deze commissaris staat dus de lange termijn en de moraal centraal. Ik kan me voorstellen dat zo’n invalshoek tot interessante gesprekken leidt in de corporatie.
Op weg naar systeemverandering
Voor mij gaat het bij de NH Bouwstroom vooral om de vraag of het bijdraagt aan de gewenste ‘systeemverandering’. En dan denk ik niet alleen aan de omslag naar industrieel, duurzaam bouwen, maar ook naar een andere inrichting van (samenwerkings)processen. Daarnaast moeten we een antwoord vinden op het krimpend aantal beschikbare vaklieden in de bouw.
Het interessante is dat corporaties geen invalshoek kunnen uitsluiten. Zeker bij product- en procesinnovatie. Mooi om te zien dat de NH Bouwstroom bestuurders hierbij helpt.
| Léon Bobbe is socioloog en volkshuisvester en een van de vaste columnisten van NUL20. Hij is onder meer commissaris bij Parteon en oud-bestuurder van Woonstichting Lieven de Key. Léon beschouwt aspecten van de volkshuisvesting, die relevant zijn voor de Metropoolregio Amsterdam. Alle columns van: Leon Bobbe |