Minister dwingt IJmond zich bij MRA aan te sluiten

15.07.16
32 MRA-gemeenten met 1,1 miljoen huishoudens
Nederland verdeelt in 19 woningmarktregio's
Minister dwingt IJmond zich bij MRA aan te sluiten

De drie IJmondgemeenten Heemskerk, Beverwijk en Velsen hebben eieren voor hun geld gekozen en zich alsnog aangesloten bij de woningmarkregio Metropool Amsterdam (MRA). Minister Blok had ze eerder daartoe opgeroepen en daarbij duidelijk gemaakt dan hun aanvraag om de woningmarktregio Zuid-Kennemerland/IJmond te vormen kansloos was. In het voorstel dat de minister naar de Kamer heeft gestuurd is sprake van 19 woningmarktregio's. De regio's rond Amsterdam en Den Haag/Rotterdam zijn veruit de grootste met ruim een miljoen huishoudens.

De noodzaak om woningmarktregio's te vormen is besloten in de nieuwe Woningwet. Woningcorporaties mogen straks nog maar in één woningmarktregio investeren in nieuwbouw en aankoop. Tot 1 juli konden aangrenzende gemeenten een verzoek indienen om samen een regio te vormen. De Kamer wilde daarmee de schaalvergroting in de corporatiesector terugdringen en corporaties aan een regio binden. Maar deze wens bleek niet erg goed doordacht. Logische woonregio's vallen namelijk lang niet altijd samen met bestaande werkgebieden van corporaties. En dan gaat het niet per se over grote corporaties. Voor gemeenten staat de regiovorming dan ook vooral in het teken van 'damage control': het veilig stellen van de bestaande investeringskracht van de aanwezige corporaties. Zo bestond voor Haarlem het risico dat Ymere - de grootste corporatie van Haarlem - niet meer zou mogen investeren in nieuwbouwprojecten in Zuid-Kennemerland als de stad zich niet bij de MRA zou aansluiten. Om vergelijkbare redenen sloten Almere/Lelystad en de Gooi- en Vechtstreek zich aan bij de MRA. 

Maar terwijl Haarlem en de overige gemeenten van Zuid-Kennemerland eind juni besloten zich bij de woningmarktregio Metropool Amsterdam (MRA) aan sluiten, sloten hun regio-partners in IJmond zich daar niet bij aan. Minister Blok heeft Heemskerk, Beverwijk en Velsen na een goed gesprek overtuigd zich ook aan te sluiten. Ze hadden ook weinig keus. De aanvraag van de IJmond-gemeenten werd niet gesteund door alle gemeenten in de beoogde woningmarktregio en de drie IJmond-gemeenten bevatten zelf minder dan 100.000 huishoudens. Minister Blok verwees die aanvraag dan ook volgens verwachting naar de prullenmand. Maar de IJmond-gemeenten hadden hun punt gemaakt: de MRA is niet onze keuze.

In de brief aan de Kamer gaat Blok nog niet in op mogelijke ontheffingen voor corporaties die in meerdere woningmarktregio's groot zijn. Dat geldt in de kop van Noord-Holland voor Wooncompagnie en Intermaris. Amersfoort is potentieel nog zwaarder getroffen. De belangrijkste corporaties daar zijn de Alliantie en Portaal terwijl die daar volgens de nieuwe indeling niet meer mogen investeren in nieuwbouw. Voor de stad Amersfoort neemt de maximale indicatieve bestedingsruimte van de corporaties daardoor met maar liefst 89 procent af. Ook in de kop van Noord-Holland is een probleem. Intermaris en Wooncompagnie zijn ingedeeld bij Noord-Holland Noord; daardoor neemt de indicatieve investeringsruimte van de vier MRA-gemeenten waar deze corporaties actief zijn enorm af: Waterland (-98%), Beemster (-97%), Purmerend (-87%) en Edam-Volendam (-57,9%). Het ligt voor de hand dat de minister deze corporaties desgevraagd ontheffing gaat verlenen om in deze gemeenten te mogen blijven investeren. Hij zinspeelt daar al op in zijn brief aan de Kamer: "Na eventuele ontheffingen kan dit beeld wijzigen".

De intentie achter dit wetsartikel was schaalverkleining en regionale binding van corporaties. Maar Intermaris en Wooncompagnie zijn relatief kleine corporaties met een sterke regionale binding wier bezit nu over twee woningmarkregio's is verdeeld. Omgekeerd geldt voor de reus Ymere dat afgezien van 1000 woningen in Leiden, het gehele woningbezit van deze corporatie nu in één woningmarktregio is geconcentreerd: de Metropool Regio Amsterdam.
Zie ook: gemeenten worstelen met woningmarktregio's (NUL20 mei 2016)

NUL20 nieuws

Laatste nummer

afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 26.11

Maarten Ridderbos beschrijft in zijn boek Transities in het landschap toonaangevende en spraakmakende ontwikkelingsprojecten in binnen- en buitenland van de afgelopen twee decennia. In het lijvige boekwerk wordt ingezoomd op stedelijke gebieden en op de plekken waar stad en land samenkomen.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 25.11
Sinds de Woningwet van 2015 mogen corporaties alleen nog lage inkomens huisvesten. In buurten met veel corporatiebezit kunnen daardoor concentraties van armoede ontstaan. Het versterken van de kwaliteit van wonen en leven in deze buurten is een gezamenlijke...
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 24.11

Bouwen in de stad of in het groen? Deze - al dan niet valse - tegenstelling blijft het debat over de aanpak van de wooncrisis bezighouden. De vijf grote steden hebben bureau APPM gevraagd om in deze publicatie bestaande onderzoeken, cijfers en argumenten voor- maar ook mogelijke nadelen van...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 17.11

Deze aflevering van Bouw Woon Leef gaat in op verleden, heden en toekomst van de stedenbouw in Almere. De komende decennia gaat er nog heel veel gebouwd worden in de polderstad. Want er is ruimte. In de volgende fase wordt enigszins gebroken met de bouwtraditie waarin afzonderlijke kernen...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 10.11

Tot in de jaren ’70 van de vorige eeuw was de menging van wonen en werken de alledaagse werkelijkheid in de binnenstad, de 19e eeuwse wijken en delen van de gordel '20-'40. In bijvoorbeeld de Amsterdamse Oosterparkbuurt zag je kleine garagebedrijven, een schaatsenfabriek, timmerwerkplaatsen, een...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 04.11

Voor Amsterdamse koopwoningen tot 512.000 euro WOZ-waarde gaat bij verkoop een zelfwoonplicht gelden. Met de voorgestelde maatregel wordt 60 procent van de Amsterdamse koopwoningen beschermd tegen opkoop en verhuur door beleggers. Andere gemeenten volgen.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 25.10 Geactualiseerd op: 25.10.21

Af en toe borrelt de wens ergens op, meestal aan de linkerkant van het politieke spectrum: de heroprichting van het gemeentelijk woningbedrijf. Aanleiding is veelal onvrede over de prestaties van de lokale woningcorporaties of de verkoop van sociale huurwoningen. In Amsterdam is het onderwerp...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 22.10

Maart 2022 zijn er verkiezingen voor de gemeenteraad. In deze rubriek houden we een overzicht bij van de (concept)verkiezingsprogramma's. Er liggen belangrijke politieke vragen voor. Houdt het huidige linkse college een meerderheid? Is de huidige combi niet sowieso op elkaar uitgekeken? Zal de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 22.10

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaan Amsterdamse woningcorporaties in Pakhuis de Zwijger in gesprek met Amsterdammers, politiek en woonexperts. Op de eerste bijeenkomst Wonen voor Iedereen op 18 oktober ging het over de kosten van de energietransitie. Hoe houden we de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 19.10
Energie Samen, Alliander, Klimaatverbond Nederland en Rabobank bundelen hun krachten om buurtinitiatieven voor collectieve warmtevoorzieningen te ondersteunen. Gerwin Verschuur van Energie Samen: “Wij willen met een goede wijkaanpak bewoners in staat stellen om een volwaardige rol te spelen in...
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 13.10
De ruimte voor woningbouw is schaars in Nederland. Transformatie van oude kantoren en bedrijfsterreinen naar woongebouwen en woonwijken is dan ook noodzaak. BouwWoonLeef besteedt in deze aflevering aandacht aan twee bijzondere transformaties: die van het Slachtterrein in Haarlem-Oost en die...
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 07.10
In de nieuwe publicatie 'Thuis is…. Groot Amsterdam' verkent Stad-Forum de het thuisgevoel van bewoners in Almere Poort, Beverwijk, Hilversum, Purmerend en Uithoorn. Stad-Forum sprak daar uitgebreid met professionals, bewoners en ondernemers over gehechtheid aan...
Fred van der Molen

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.