Amsterdam overweegt zelfbewoningsplicht voor kopers nieuwbouw

30.01.18
Nieuwbouw Emerald in wijk Daalwijk, Amsterdam Zuidoost - 2015
Amsterdam overweegt zelfbewoningsplicht voor kopers nieuwbouw

De mogelijkheden om koopwoningen voor middeninkomens te bouwen binnen de Amsterdamse gemeentegrenzen zijn beperkt. Dat blijkt uit een brief van het college aan de gemeenteraad. Amsterdam blijft betaalbare koopwoningen bouwen in gebieden waar dat marktconform kan. Daarbij wordt koppeling aan een zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding overwogen. Daarnaast gaat het college onderzoeken of woningcorporaties toch weer trek hebben om woningen met een KoopGarant-constructie te verkopen. Tot slot wordt een experiment overwogen voor het starten van een 'koopcoöperatie'.

Mede op verzoek van de gemeenteraad heeft het college onderzoek laten doen naar mogelijkheden om meer middeninkomens - de spreekwoordelijke agent, leraar en verpleger - aan een koopwoning te helpen binnen de gemeentegrenzen. Die studie is verricht door Rebel Strategy & Development en onderzoeksinstituut OTB van de TU Delft.

In de koopsector regeert de markt. Het aanbod vergroten kan volgens de onderzoekers het beste door nieuwbouw van middeldure koopwoningen. Een wettelijke beperking daarbij is dat korting op de grondprijs specifiek voor een bepaalde doelgroep niet is toegestaan. Maar in een deel van de stad - vooral buiten de ring - kunnen er marktconform middeldure koopwoningen worden gebouwd. Dat vergt geen nieuw beleid. Binnen de 40-40-20 afspraak van de Woonagenda is er ruimte voor middeldure koop in het 40 procent middensegment. Alleen is dat nu wel beperkt tot de grotere bouwprojecten (>800 woningen).
Volgens de onderzoekers is het verstandig om met aanvullende maatregelen prijsstijgingen en speculatie tegen te gaan. Hun aanbeveling is om kopers in ieder geval te verplichten er zelf een aantal jaar te gaan wonen - vergelijkbaar met de voorwaarden bij zelfbouw. Minder stellig zijn ze over een anti-speculatiebeding, omdat daar veel haken en ogen aanzitten. Zo'n beding is makkelijk te ontduiken en de handhaving is lastig en tijdrovend.

Het college gaat ook weer in gesprek met de woningcorporaties over KoopGarant, een vorm van 'verkoop onder voorwaarden' waardoor de koopprijs lager uitvalt. Deze regeling heeft in Amsterdam nooit wortel geschoten, mede vanwege de bureaucratische rompslomp en financiële risico's die het voor corporaties meebracht. Daarbij werden de woningen toch wel verkocht.
De oprichting van een gemeentelijk woningbedrijf - een suggestie die elke paar jaar in de gemeenteraad naar boven komt - raden de onderzoekers af. Evenmin ziet men heil in starterssubsidies of vergelijkbare stimuleringsmaatregelen: dat jaagt in tijden van hoogconjunctuur alleen de prijzen maar verder omhoog.

Zoals gezegd mogen gemeenten in de koopsector geen specifieke doelgroep - zoals middeninkomens - korting geven op de grondprijs. Het college wil hierover in gesprek met de minister. En Amsterdam pleit ook voor een hogere Nationale Hypotheekgarantie voor regio's met hoge woningprijzen.

NUL20 nieuws

Laatste nummer

afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 02.12

Traditiegetrouw reikt Amsterdam aan het eind van het jaar de Zuiderkerkprijs en Geurt Brinkgreve Bokaal uit om de beste projecten van de stad te vieren. Dit zijn de genomineerden.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 26.11

Maarten Ridderbos beschrijft in zijn boek Transities in het landschap toonaangevende en spraakmakende ontwikkelingsprojecten in binnen- en buitenland van de afgelopen twee decennia. In het lijvige boekwerk wordt ingezoomd op stedelijke gebieden en op de plekken waar stad en land samenkomen.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 25.11
Sinds de Woningwet van 2015 mogen corporaties alleen nog lage inkomens huisvesten. In buurten met veel corporatiebezit kunnen daardoor concentraties van armoede ontstaan. Het versterken van de kwaliteit van wonen en leven in deze buurten is een gezamenlijke...
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 24.11

Bouwen in de stad of in het groen? Deze - al dan niet valse - tegenstelling blijft het debat over de aanpak van de wooncrisis bezighouden. De vijf grote steden hebben bureau APPM gevraagd om in deze publicatie bestaande onderzoeken, cijfers en argumenten voor- maar ook mogelijke nadelen van...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 17.11

Deze aflevering van Bouw Woon Leef gaat in op verleden, heden en toekomst van de stedenbouw in Almere. De komende decennia gaat er nog heel veel gebouwd worden in de polderstad. Want er is ruimte. In de volgende fase wordt enigszins gebroken met de bouwtraditie waarin afzonderlijke kernen...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 10.11

Tot in de jaren ’70 van de vorige eeuw was de menging van wonen en werken de alledaagse werkelijkheid in de binnenstad, de 19e eeuwse wijken en delen van de gordel '20-'40. In bijvoorbeeld de Amsterdamse Oosterparkbuurt zag je kleine garagebedrijven, een schaatsenfabriek, timmerwerkplaatsen, een...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 04.11

Voor Amsterdamse koopwoningen tot 512.000 euro WOZ-waarde gaat bij verkoop een zelfwoonplicht gelden. Met de voorgestelde maatregel wordt 60 procent van de Amsterdamse koopwoningen beschermd tegen opkoop en verhuur door beleggers. Andere gemeenten volgen.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 25.10 Geactualiseerd op: 25.10.21

Af en toe borrelt de wens ergens op, meestal aan de linkerkant van het politieke spectrum: de heroprichting van het gemeentelijk woningbedrijf. Aanleiding is veelal onvrede over de prestaties van de lokale woningcorporaties of de verkoop van sociale huurwoningen. In Amsterdam is het onderwerp...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 22.10

Maart 2022 zijn er verkiezingen voor de gemeenteraad. In deze rubriek houden we een overzicht bij van de (concept)verkiezingsprogramma's. Er liggen belangrijke politieke vragen voor. Houdt het huidige linkse college een meerderheid? Is de huidige combi niet sowieso op elkaar uitgekeken? Zal de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 22.10

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaan Amsterdamse woningcorporaties in Pakhuis de Zwijger in gesprek met Amsterdammers, politiek en woonexperts. Op de eerste bijeenkomst Wonen voor Iedereen op 18 oktober ging het over de kosten van de energietransitie. Hoe houden we de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 19.10
Energie Samen, Alliander, Klimaatverbond Nederland en Rabobank bundelen hun krachten om buurtinitiatieven voor collectieve warmtevoorzieningen te ondersteunen. Gerwin Verschuur van Energie Samen: “Wij willen met een goede wijkaanpak bewoners in staat stellen om een volwaardige rol te spelen in...
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 13.10
De ruimte voor woningbouw is schaars in Nederland. Transformatie van oude kantoren en bedrijfsterreinen naar woongebouwen en woonwijken is dan ook noodzaak. BouwWoonLeef besteedt in deze aflevering aandacht aan twee bijzondere transformaties: die van het Slachtterrein in Haarlem-Oost en die...
Fred van der Molen

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.