Image

Penny wise pound foolish. Het is zo’n uitdrukking die in mijn geheugen gegrift staat. In de volkshuisvesting wordt deze uitdrukking ook regelmatig gebruikt, vooral bij het onderhoud van woningen: als je het onderhoud nú verwaarloost dan kost het later een veelvoud aan geld om het te herstellen.

In de klimaatdiscussie is het niet anders. Klimaatmaatregelen kosten miljarden. Volgens tegenstanders van de klimaatlobby is dat onnodig. Anderen zeggen juist dat de kosten van de opwarming uiteindelijk nog veel hoger zijn als je nu te weinig investeert. Hoe hoog die kosten uiteindelijk kunnen uitvallen, is voor mij moeilijk te bevatten. Maar ik krijg er steeds meer gevoel bij. Na elke locale extreme weersuitbarsting vliegen de miljarden je om de oren. Nu Europa in brand staat en in Nederland de hitte, droogte en wateroverlast steeds onaangenamere vormen aanneemt, weet je dat we straks niet meer praten over miljarden maar biljoenen euro’s aan schade.

Klimaatadaptatie

Als corporatiesector maken we al aansprekende stappen op het gebied van CO2-reductie. Ondertussen worden we alweer ingehaald door het vraagstuk van de klimaatadaptatie. Hoe houden we onze woningen koel? Onze huurders sterven nu al tien jaar eerder dan de gemiddelde Nederlander. Hoe moet ons watermanagement eruit zien? Waarom nog beneden de zeespiegel bouwen? Hoe zien klimaatadaptieve woningen er eigenlijk uit? Grote steden zijn vooral gebouwd in rivierdelta’s. Onze Randstad is ook zo’n grote stad. Klimaatadaptatie is in rivierdelta’s complex en duur.

Mijmerend vanaf mijn vakantieterras radicaliseren mijn gedachten in sneltreinvaart. Waarom nog proberen de Randstad te redden? Moet Djakarta niet ons lichtende voorbeeld worden? Djakarta wordt verplaatst naar het binnenland. En New York loopt ook steeds vaker onderwater. Het wordt daar steeds meer pompen of verzuipen. Ook New York komt een keer in aanmerking voor verplaatsing. Gaan wij dat ook doen met de Randstad of zijn we daar te kortzichtig voor?

Onbestaanbaar

Tien jaar geleden werd ik – en met mij nog meer corporatiebestuurders – uitgedaagd om het onbestaanbare te bedenken. Ik kwam uit op een fusie tussen corporaties uit Noord-Holland en Gelderland. Om zo investeringsvermogen over te hevelen van de lage naar de hoge delen van Nederland: bouwen in Gelderland met de verkoopopbrengsten in Noord-Holland. Ik vermoed dat dit, vanuit corporatieperspectief, de minst dure strategie is. Maar ik voel de bezwaren alweer bovendrijven: met een verplaatsing van de Randstad wordt veel vermogen in Randstad vernietigd! Dat klopt. Of is dit weer een voorbeeld van penny wise pound foolish?