Neuzen Rijk en regio Amsterdam dezelfde kant op: woondeal voor meer betaalbare woningen

05.07.19
Neuzen Rijk en regio Amsterdam dezelfde kant op: woondeal voor meer betaalbare woningen

Rijk, provincie en 32 gemeenten van de Metropoolregio Amsterdam gaan langjarig samenwerken om de woningbouwproductie te versnellen, de leefbaarheid van wijken te vergroten en excessen aan te pakken. Dat spraken ze af in de ‘Woondeal’ die de partijen 5 juli ondertekenden. Daarbij gaat het overigens meer om een ‘samenwerkingsagenda’ dan een echte deal. Concrete financiële toezeggingen vanuit het Rijk zijn er nauwelijks en ook andere toezeggingen zijn omzichtig geformuleerd. Het belang van de deal is niettemin dat de verschillende bestuurslagen tot een gezamenlijke visie zijn gekomen op de opgaven in de regionale Amsterdamse woningmarkt. Dat is wel eens anders geweest. Zo erkent 'Den Haag' nu dat er een betaalbaarheidsproblematiek is rond wonen in de regio en dat de investeringscapaciteit van de regionale woningcorporaties onvoldoende is. Burgemeester Halsema en minister Ollongren tekenden de overeenkomst in de voormalige Bijlmerbajes, nu het ontwikkelgebied Bijlmerkwartier.

Het is na de woondeals met andere stedelijke regio’s de vijfde en laatste die minister Ollongren afsluit. De MRA woondeal bevat een overzicht van bestaande afspraken over de gewenste woningproductie tot 2025 - zo’n 15.000 woningen per jaar -, een lijst met versnellingslocaties en een toekomstbeeld. Daarbij wordt benadrukt dat deze toevoegingen hand in hand moeten gaan met investeringen in mobiliteit, maar financiële invulling daarvan ontbreekt. Wel draagt de minister 2 miljoen euro bij aan woningbouw en gebiedsontwikkeling in stationsgebieden langs de Hoornse Lijn in Purmerend en Zaanstad. Ook ondersteunt de minister een Amsterdamse pilot rond de aanpak van malafide huisjesmelkerij met 500.000 euro. De gemeente Zaanstad krijgt 500.000 euro voor pilots rond wijkvernieuwing.

Noodknop al weer uitgesteld

De winst voor de MRA is er in gelegen dat gemeenten, provincie en Rijk in gezamenlijkheid knelpunten hebben benoemd en afspraken hebben gemaakt over het te voeren beleid. Zo wordt vastgesteld dat er moet worden ingezet op extra woningen voor lage en middeninkomens en op het tegengaan van ruimtelijke segregatie. Burgemeester Halsema: "De woondeal opent de deur naar nieuwe maatregelen op het gebied van huurregulering en rond de investeringscapaciteit van corporaties." Ollongren erkent de problematiek van de betaalbaarheid. In de woondeal kondigt ze aan met maatregelen te komen om excessieve huurstijgingen in de vrije huursector tegen te gaan. Ze zegt nogmaals toe met een ‘noodknop’  te komen waarmee gemeenten excessief hoge huren kunnen tegengaan en te kijken naar aanpassingen van het puntenstelsel(WWS). Een dag voor de ondertekening liet ze overigens in een Kamerbrief weten voorstellen daartoe uit te stellen tot het najaar, terwijl in de Woondeal nog wordt gesproken over 'deze zomer'. 
Volgens de Amsterdamse wethouder Laurens Ivens streeft zij tevergeefs naar overeenstemming met de vastgoedsector. "Het is goed dat zij praat met ontwikkelaars en beleggers, maar marktpartijden willen gewoon geen regulering van huurprijzen. Wij kunnen de huurprijzen reguleren voor de nieuwbouw, maar alleen de minister kan iets doen aan het betaalbaar houden van de bestaande woningvoorraad. Wij zijn nu al drie jaar over dit onderwerp in gesprek, eerst bij de tafel van Van Gijzel."
In de woondeal worden twee maatregelen genoemd: een noodknop om excessieve huurverhogingen tegen te gaan. Voor huren gaat daarbij een plafond gelden gebaseerd op de WOZ-waarde. Tevens overweegt de minister het puntenstelsel(WWS) aan te passen, omdat de WOZ in de regio Amsterdam daarin een veel te bepalende rol heeft gekregen. De minister ‘overweegt’ het aandeel van WOZ te maximeren op een derde van het totaal aantal punten van een woning, om zodoende meer woningen betaalbaar te houden.

Investeringscapaciteit corporaties

De belangrijkste winst van de Woondeal op korte termijn vindt Ivens de vrijstelling van de verhuurderheffing voor nieuwe tijdelijke woningen. "Daarmee erkent Den Haag bovendien voor het eerst dat de investeringscapaciteit van corporaties onvoldoende is."

Egbert de Vries, directeur van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties, sluit zich daar bij aan: "Wij zijn ongelooflijk blij met de Woondeal. Wij zien dit vooral als het begin van iets. Alle partijen onderschrijven de analyse van het Waarborgfonds dat de investeringscapaciteit van de corporaties onvoldoende is om aan alle opgaven te voldoen. De corporaties moeten 5.000 woningen per jaar bouwen in de MRA én verduurzamen. We kunnen nog twee jaar op de huidige voet verder, maar daarna voldoen we niet meer aan de wettelijke financiële normen."

Wethouder Ivens hoopt en verwacht dat het kabinet op Prinsjesdag met aanvullende financiering komt voor de verduurzaming van corporatiewoningen.

 

NUL20 nieuws

Laatste nummer

afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 17.09 Geactualiseerd op: 17.09.21

Stedelijke vernieuwing, wooncoöperaties, het Volkshuisvestingsfonds. In het septembernummer van NUL20 besteden we aandacht aan thema's die 'vroeger' onder het ministerie van Volkshuisvesting zouden zijn gevallen. Hoe staat het eigenlijk met het gedachtegoed van de naoorlogse 'volkshuisvesting'....

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 07.09

Een snelle oplossing voor het woningtekort ligt volgens de Rotterdamse architect Reimar von Meding niet in het bouwen in de weilanden. Hij pleit voor een totaal andere aanpak. ‘Kijk juist naar wat er in de bestaande stad kan,’’ zegt hij in deze korte video van BouwWoonLeef.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 27.08

Eind augustus bezocht het voltallige college de Vogelbuurt in Noord. Een volgens de burgemeester 'afgedwongen' bezoek. Afgedwongen, door de veelvuldige protesten en acties. Noorderlingen, verenigd in de actiegroep Verdedig Noord, voelen zich niet gehoord en achtergesteld. Waarom is men in Noord...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 25.08 Geactualiseerd op: 25.08.21

De huidige woningnood is onverklaarbaar als je de groeicurve van de Nederlandse bevolking uitzet tegen de toename van de woningvoorraad. Het laatste decennium is die verhouding niet ongunstiger geworden. Wat laten de CBS-cijfers niet zien? Zijn er wellicht tienduizenden woningen niet meer in...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 09.08

Het lijvige boek 'Ruimtelijke Ordening, geschiedenis van de stedelijke en regionale planning in Nederland' moest hoognodig worden geactualiseerd. De eerste uitgave van Van der Cammen en Len de Kerk stamt uit 1986 en is in de loop der tijd weliswaar meermaals hernieuwd maar niet zo ingrijpend als...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 06.07

"Is dat niet saai?", vroegen bekenden toen Max van Engen zeven jaar geleden hoofd werd van de directie Wonen in Amsterdam. Hij kwam uit de kunst- en cultuursector, waar hij meer dan 25 jaar werkte. "Daar moesten ze snel op terugkomen. Thema's als het woningtekort, vakantieverhuur, woonfraude,...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 05.07

Dit dashboard geeft een actueel overzicht van de woningvoorraad en verhuur van de woningcorporaties in Amsterdam. De cijfers komen uit het meest recente jaarverslag van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) tenzij anders aangegeven.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 01.07

In het boek Participate! wordt de inspraak van burgers in de processen van stedelijke ontwikkeling in een aantal Europese steden onder de loep genomen. Het Engelstalige boek is het resultaat van vijf jaar onderzoek naar burgerparticipatie en identiteit in samenhang met stedelijke ontwikkeling....

Fred van der Molen
Achtergrondartikel 16.06

Deze zomer lopen de eerste officiële vijfjarencontracten voor jongeren af. De regeling die twintigers meer kans geeft op een betaalbare woning in de hoofdstad, wordt nog geëvalueerd. De grote vraag: hoe vergaat het de vertrekkers? Het naderende einde levert in ieder geval stress op. Alleen voor...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06
  • De dreiging van een aflopend jongerencontract...: Voor Naomi en haar kinderen was het opvangcentrum het voorland
  • Na vijf jaar: ‘Soms onder de honderd in de wachtrij’
  • Na vijf jaar: een gelukje
  • Na vijf jaar: ‘Gek als ik de stad uit moet’
Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Woningen bouwen kost veel tijd. Van plan tot realisatie gauw zeven à tien jaar. Tijdelijke woningbouw moet mensen die met spoed een woning nodig hebben meer perspectief bieden. De flexwoning is een landelijke crisismaatregel. Wat is het, waar worden ze gebouwd en wie mag er wonen?

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Het is niet meer vanzelfsprekend dat een politieman of leraar in Almere een eengezinswoning kan kopen. Almere wil dit decennium de woningproductie verdubbelen om de groeiende woningnood het hoofd te bieden. In tien jaar 25.000 woningen, aldus de Woonvisie 2020-2030. Om die productie te...

Pieter Lesage

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.