Vier opvallende buurten: stijgers en dalers

admin — Mon, 16 Jan 2012 15:24:11 +0100

Leefbaarheidsonderzoek WIA 2011

Vier opvallende buurten: stijgers en dalers

Transvaalbuurt stijgt door
Overtoomse Veld: eindelijk voldoende
Landlust: investeringen beklijven niet in beter cijfer
Waardering voor Burgwallen-Nieuwe Zijde zakt

Transvaalbuurt stijgt door

In tien jaar van 5,7 naar 6,9

Bewoners van de Transvaalbuurt in Oost zijn steeds meer te spreken over hun woonomgeving. In de afgelopen tien jaar is een krappe onvoldoende omgebogen naar bijna een zeven.

lees verder

Verbetering leefbaarheid stagneert na jaren groei

admin — Mon, 16 Jan 2012 15:21:18 +0100

Wel toename tevredenheid in buurten wijkaanpak: geen onvoldoendes meer als totaaloordeel voor de buurt

Verbetering leefbaarheid stagneert na jaren groei

Amsterdammers zijn nog altijd behoorlijk tevreden over hun buurt. Dat blijkt uit het onderzoek Wonen in Amsterdam 2011 (WiA). Bewoners geven hun buurt gemiddeld een rapportcijfer van 7,3. Maar de stijgende lijn van de afgelopen jaren wordt niet voortgezet. Wel is de tevredenheid toegenomen in de buurten van de wijkaanpak. En – voor het eerst in tien jaar WiA – er is geen buurt met een onvoldoende meer als totaaloordeel voor de buurt..

WiA – Zo zit het

lees verder

Eigen Haard mag gezin Diamantbuurt uitzetten

FvdM — Mon, 28 Nov 2011 13:01:18 +0100

Overlastgezin mag van rechter binnen veertien dagen uit woning worden gezet.

lees verder

‘Ook na mijn studie blijf ik het contactgezin bezoeken’

admin — Wed, 16 Nov 2011 07:32:05 +0100

‘Ook na mijn studie blijf ik het contactgezin bezoeken’

De 25-jarige pedagogiekstudent Erwin Bolt is sinds twee jaar coördinator voor VoorUit in Geuzenveld. Hij begeleidt andere studenten en houdt een oogje op de activiteiten die worden georganiseerd. Voor die taak krijgt hij een vergoeding. Daarnaast werkt hij ook tien uur per week mee aan de buurtactiviteiten met als bijkomend voordeel dat hij geen huur aan Rochdale hoeft te betalen.

Bolt: “Dat ik geen huur hoef te betalen is natuurlijk fijn, maar dat is zeker niet mijn drijfveer. Ik wil graag andere culturen leren kennen en dan kom je in Nieuw-West wel aan je trekken.” Wat Bolt erg opvalt is de grote gastvrijheid die de studenten ervaren bij de contactgezinnen. “Dat is heel anders dan wanneer je bij Nederlanders over de vloer komt. Je wordt bij de meeste mensen met open armen ontvangen en er staat altijd eten en drinken klaar.”

lees verder

Corporaties screenen kopers

FvdM — Tue, 08 Nov 2011 13:08:51 +0100

Ymere screent potentiële kopers van woningen in Venserpolder.

lees verder

Flatbewoners winnen strijd tegen verloedering

admin — Tue, 20 Sep 2011 21:21:28 +0200

Vrijwillig in Purmerend: Ans Biervliet

Flatbewoners winnen strijd tegen verloedering

Sinds Ans Biervliet in 2002 naar de flat de Groene Citer in Purmerend verhuisde voert ze strijd tegen de verloedering. De leefbaarheid in de flat is met name door het enthousiasme van Biervliet inmiddels flink verbeterd. Er is een flatteam opgericht dat onder meer schoonmaakacties en buurtbarbecues organiseert. En bewoners leerden elkaar beter kennen tijdens een van de gezamenlijke maaltijden die Biervliet wekelijks kookt in het wijkgebouw.

Het oranjefonds

Het Oranjefonds stimuleert actief burgerschap. Vrijwilligers kunnen bijvoorbeeld bij het fonds aankloppen voor een financiële bijdrage wanneer ze iets willen organiseren. In maart organiseerde het fonds NL Doet.

lees verder

Leefbaarheidsambassadeurs in Poelenburg

FvdM — Tue, 13 Sep 2011 14:27:31 +0200

Acht huurders van Rochdale en Parteon worden 'flatcoaches' in Zaanse krachtwijk.

lees verder

SV-urgentie voor bewoners 'schimmelwoningen

FvdM — Wed, 29 Jun 2011 10:53:26 +0200

Bewoners uit slechte woningen Nolensstraat en de Voermanbuurt krijgen zicht op betere woonomgeving.

Multifunctioneel vastgoed: nu even niet

admin — Mon, 27 Jun 2011 22:41:41 +0200

Nieuwe Woningwet maakt nog niet duidelijk wanneer staatssteun geoorloofd is

Multifunctioneel vastgoed: nu even niet

Functiemenging, multifunctionaliteit en gevarieerde bedrijvigheid zijn belangrijk om de leefbaarheid en de levendigheid van buurten te vergroten. Maar de nieuwe Woningwet legt corporaties beperkingen op, waardoor het lastiger wordt een gewenste mix van wonen en werken, en commerciële en maatschappelijke functies te bewerkstelligen. Door de open einden aan de wet gebeurt er mogelijk ‘even niets’ op het gebied van multifunctioneel vastgoed.

Minder maatschappelijk vastgoed nodig?
De behoefte aan maatschappelijk vastgoed lijkt ondertussen in flink tempo af te nemen. Met dank aan de huidige bezuiningsgolf. Met name welzijnsorganisaties krimpen noodgedwongen in, zo blijkt uit een belrondje onder organisaties als Combiwel, DOCK en Centram. Het aantal buurthuizen in Amsterdam wordt minimaal gehalveerd, verwacht directeur Hans Zuiver van Combiwel, de grootste hoofdstedelijke welzijnsorganisatie. Daarmee wordt alleen al in stadsdeel Zuid 4.000 m2 maatschappelijk vastgoed opgegeven. Ofschoon de bezuinigingen van stadsdelen nog niet helemaal duidelijk zijn, houden instellingen er rekening mee dat nog vele duizenden vierkante meters zullen volgen. De welzijnsorganisaties besluiten meer “samen te hokken”, zegt Nanko Horstmann van DOCK. “Daarmee wordt ook de versnippering tegengegaan.” De managers van de instellingen benadrukken ieder voor zich dat ze er niet zijn om ‘stenen overeind te houden’. Ook wordt toenadering gezocht met de zorgsector om kosten te drukken. Zo is Combiwel ingetrokken bij drie locaties van zorgverleners. Waarschijnlijk volgen meer van dit soort verhuisbewegingen. Zuiver: “Deze zorglocaties zijn vaak door corporaties ontwikkeld met het idee dat zorg eeuwig blijft bestaan. Maar de bezuinigingen op de AWBZ zijn net zo desastreus als die van de gemeente. Ook in de zorg komen er leegstaande vierkante meters.” Gelukkig hebben we nog Albert Heijn. Combiwel mag op drie plekken in de stad leegstaande ruimtes van de grootgrutter gebruiken, voor niets.

Neem de Javastraat in Amsterdam. Die was ooit flink verloederd, met vervallen panden en criminogene belwinkels. Sinds enkele jaren hebben stadsdeel en corporaties de handen ineengeslagen om de straat er weer bovenop te helpen. Onder meer met het opkopen en opknappen van panden. De winkelruimtes werden vervolgens tegen een schappelijke prijs verhuurd aan bijvoorbeeld een startende boekhandel, die wat variatie bracht in het winkelaanbod. Het is een werkwijze die zichtbaar vruchten afwerpt. Maar het is de vraag of zo’n aanpak straks nog mogelijk is.
Vorige maand werd de tekst bekend van de beoogde nieuwe Woningwet, waarin de marktregels van de Europese Unie zijn verwerkt. Zoals verwacht is erin vastgelegd dat corporaties een scheiding moeten maken tussen commercieel en niet-commercieel vastgoed. Winkelplinten onder woningen worden voortaan altijd als commercieel vastgoed beschouwd. Ze mogen niet met projectsubsidies, bijvoorbeeld in het kader van de wijkaanpak, of met leningen geborgd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) worden gefinancierd. Het gevolg is dat een aanpak als in de Javastraat duurder wordt. “Als je dan als verhuurder geen commercieel tarief vraagt aan startende ondernemers of maatschappelijke organisaties, dan is het je eigen scheur in je broek”, aldus Minke Kolstein van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties. Kolstein heeft een inventarisatie gemaakt van de mogelijke gevolgen van de wet. “Verloederde plinten zullen eerder per pand dan bloksgewijs of met een hele straat worden aangepakt.”

Grijs gebied

Hoe strikt de scheiding van het commerciële en niet-commerciële vastgoed wordt gehanteerd, is nog onduidelijk. Details van de Herzieningswet moeten nog worden uitgewerkt in tientallen (!) Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s). Vastgoedadviseur Erwin Daalhuisen van Fakton hoopt met vele anderen dat de scheiding alleen boekhoudkundig van aard hoeft te zijn, en niet juridisch en/of economisch. “Dan kun je naar de aard van de huurder de bordjes verhangen en per saldo opmaken wat dat betekent voor de financiering. De corporaties blijven zo op het door de EU gewenste gelijke speelveld, maar ze houden flexibiliteit.”
Velen vrezen echter dat het etiket ‘commercieel’ of ‘niet-commercieel’ met superlijm aan het corporatievastgoed wordt gekit. Het bezit zou dan bij een andere bestemming moeten worden overgeheveld naar een ander bedrijfsonderdeel of zelfs een aparte onderneming. In het meest ongunstige scenario zou zelf overdrachtsbelasting moeten worden betaald. Een omslachtige procedure die niet past bij deze tijd, meent Daalhuisen. “Vroeger was de scheiding tussen taken voor de overheid en die voor de markt scherper. Nu is er een groot grijs gebied, waar je geen hard onderscheid kunt maken.”

Wijkoverstijgend

Veel buurten zouden blij zijn met maatschappelijk vastgoed dat publiek trekt van buiten de wijk, zoals gebouw Het Sieraad in Amsterdam West. Maar ‘wijkoverstijgend vastgoed’ mag niet meer met WSW-borging, projectsubsidies of korting op de grondprijs worden ontwikkeld. “Een sporthal waar ook regionale wedstrijden worden gehouden, mogen corporaties niet met overheidssteun neerzetten. Een door de wijk gebruikte bijbehorende sportkantine wel”, zegt Kolstein. De investering van de corporatie moet in zo’n geval beperkt blijven tot de kantine. Ook hier geldt: de scheiding tussen wijkgericht en wijkoverstijgend moet nog verder worden uitgewerkt.
De nieuwe landelijke aanbestedingsplicht voor corporaties maakt het er ook niet simpeler op. Een corporatie kan straks voor een ingewikkelde klus niet zonder meer in zee gaan met een vertrouwde aannemer. Dit wringt met name nu partijen via ‘ketensamenwerking’ proberen efficiënter te werken en langdurige relaties op te bouwen. Maar het voor corporaties nog beroerder kunnen aanpakken: de dreiging van een verplichte Europese aanbesteding is uit het wetsvoorstel geschrapt.

Rem

Daalhuisen is ervan overtuigd dat de nieuwe regels een rem kunnen zetten op de ontwikkeling van multifunctioneel en maatschappelijk vastgoed. Corporaties zijn al terughoudender geworden, zo heeft hij gemerkt. Volgens Kolstein is er nog heel veel onduidelijk, bijvoorbeeld welk deel van het eigen vermogen corporaties mogen inzetten voor de zogenoemde niet-DAEB-investeringen (zie kader). “Die onduidelijkheid kan ertoe leiden dat er voorlopig niets gebeurt.”
De Tweede Kamer wil de nieuwe Woningwet nog voor het zomerreces in behandeling nemen. Kolstein vermoedt dat wet op zijn vroegst mogelijk pas op 1 januari 2013 van kracht zal worden.

DAEB: wat mag nog wel en wat niet?
Diensten van Algemeen Economisch Belang, oftewel DAEB. Twee jaar geleden had nog vrijwel niemand ervan gehoord, maar nu is het een sleutelbegrip bij de vaststelling of staatssteun geoorloofd is. DAEB of niet-DAEB is de vraag. Gaat het bij de te huisvesten instelling om een dienst van algemeen economisch belang? In vele Algemene Maatregelen van Bestuur moet nog worden vastgesteld in welk (DAEB-)vastgoed corporaties precies mogen investeren. Daarbij zal de afbakening worden gevolgd van de nu al geldende ‘Tijdelijke regeling’, die onder druk van de Europese Commissie is opgesteld. Hierin mogen corporaties volgens die regeling wél met staatssteun investeren: buurthuizen gemeenschapscentra jongerencentra (zonder horecavoorziening) scholen (basisscholen, vmbo-mbo scholen, vwo-scholen, schoolgebouwen voor speciaal onderwijs brede scholen met kinderopvang) buurtsporthal, en –complex (zogeheten multifunctionele accommodaties) wijksportvoorzieningen ruimten voor maatschappelijk werk ruimten voor welzijnswerk opvangcentra zorgsteunpunten centra voor jeugd en gezin ruimten voor dagbesteding gehandicapten/ouderen incl. enige zorginfrastructuur hospices multifunctionele centra voor maatschappelijke dienstverlening dorps- of wijkbibliotheken centra voor werk(gelegenheid) en/of bevordering van bedrijvigheid in de wijk kleinschalige culturele activiteiten groenvoorzieningen parkeervoorzieningen behorend bij het vastgoed grond behorend bij het vastgoed Dit is voer voor bureaucraten. Met staatssteun investeren in middelbare scholen mag kennelijk, mits de school alleen de eigen wijk bedient. Maar de meeste middelbare scholen vervullen een stedelijke en zelfs regionale functie. Bij hoeveel leerlingen van elders ligt de grens? En waar ligt de scheidslijn tussen een commercieel ondernemerscentrum en een ‘centrum voor bevordering van bedrijvigheid’? Bij het zorgvastgoed bestaat discussie over de praktijk van huisarts en fysiotherapeut: zijn dat geen gewone ondernemers? Wat niet meer met staatsteun mag worden gefinancierd zijn voorzieningen met een commercieel karakter en gemengde projecten met zowel commerciële als maatschappelijke diensten. Financiering van onrendabele maatschappelijke voorzieningen door toevoeging van commerciële functies is dus uit den boze. Verder mogen voorzieningen met een wijkoverstijgende functies niet meer met WSW-borging worden ontwikkeld. Te denken valt aan ziekenhuizen, middelbare scholen en regionale sportvoorzieningen. Bronnen: WSW/KEI

Johan van der Tol

Amsterdam Dini Dijkman van Buurvrouwennetwerk Gaasperdam

admin — Wed, 11 May 2011 10:43:39 +0200

Jaar van de vrijwilliger
Het was u wellicht ontgaan, maar 2011 is het Jaar van de Vrijwilliger. Voor NUL20 is het in ieder geval reden om in elk nummer dit jaar aandacht te besteden aan één vrijwilliger en/of vrijwilligersorganisatie. Deze keer Dini Dijkman.

Vrijwillig in Amsterdam: Dini Dijkman van Buurvrouwennetwerk Gaasperdam

‘Jammer dat sociale netwerken zo versnipperd zijn’

Dini Dijkman (58) is heel haar leven maatschappelijk actief. Bestuursfuncties van diverse organisaties vervulde ze naast haar baan als manager in de zorgsector. Die baan moest ze opgeven, maar inmiddels heeft ze haar eigen pr-bureautje. Daarnaast is ze een bevlogen vrijwilligster bij verscheidene organisaties. Dini Dijkman is onder meer actief voor Buurvrouwennetwerk Gaasperdam.

“Ik heb van huis uit meegekregen dat het heel normaal is om naast je werk ook nog iets anders te betekenen voor de maatschappij. Ik ben een tijdje uit de running geweest toen ik in de zorgsector werkte. Door het vrijwilligerswerk heb ik de draad weer opgepakt. Dat soort werk vergroot je wereld wanneer je niet meer actief bent op de arbeidsmarkt. En dat geldt letterlijk voor de computercursussen die mensen kunnen volgen via de organisatie Aan de knoppen.
Nadat ik eerst als vrijwilligster gewerkt heb bij Vrouwen aan de knoppen, leid ik nu als professional voor de nieuwe organisatie ‘Aan de knoppen’ andere vrijwilligers op en coördineer ik dit project. In Zuidoost wonen veel mensen met een laag opleidingsniveau. Zeker wanneer zij schoolgaande kinderen hebben, is het heel belangrijk dat ze met de computer om leren gaan. Bovendien kun je steeds meer zaken alleen nog via internet regelen.
Ik ben ook actief voor Voetje voor Voetje, een multiculturele fiets- en wandelgroep. Ik zet de routes uit en heb een website opgezet. De deelnemers komen met elkaar in contact en zien al fietsend en wandelend meer van hun woonomgeving. Zo fietsten we een keer over de Hoge Dijk en een van de Surinaamse deelneemsters was daar nooit eerder geweest. Ze was blij verrast: het deed haar sterk denken aan een plantage in haar geboorteland.

‘Beter een goede buur(vrouw)’
Buurvrouwennetwerk Gaasperdam is opgericht nadat de FNV op 8 maart 2009 (Internationale Vrouwendag) vrouwen opriep overal in het land Buurvrouwennetwerken op te zetten. In Gaasperdam waren ze er wel voor in en het eerste evenement was een druk bezochte Vrouwenontmoetingsdag, anderhalf jaar geleden, in activiteitencentrum Reigersbos. Algemene doelstelling is het vormen van netwerken van met elkaar verbonden vrouwen met als doel ontmoeting en empowerment. Dit allemaal onder het motto ‘beter een goede buur(vrouw) dan een verre vriend(in)’. Meer informatie: buurvrouwen netwerk@gmail.com.

Buurvrouwennetwerk Gaasperdam werd twee jaar geleden opgericht door mijzelf en een Surinaamse vrijwilligster, Haidy Bijnaar, na een oproep van de FNV Vrouwenbond. Op een Buurvrouwenverwendag kwamen meer dan honderd vrouwen af. Er is inmiddels een groot team vrijwilligers actief en de activiteiten zijn onlangs uitgebreid met onder meer een leesgroep, een wekelijkse hobbyochtend en verschillende activiteiten voor jongeren. Op dit moment staat ook een eetgroep op stapel.
Al die activiteiten zijn belangrijk om vrouwen onafhankelijker te maken. Bijvoorbeeld van hun kinderen. Gezinsverbanden worden steeds minder sterk. Dus is het zaak zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Bovendien is het beter om elkaar te helpen dan te veel te leunen op de overheid.
Tegelijkertijd is het wel jammer dat vanuit de overheid zo weinig wordt gedaan om vrijwilligerswerk te supporten. Dat hoeft niet met geld, maar bijvoorbeeld met accommodatie. Sociale netwerken zijn bovendien heel erg versnipperd. Ambtenaren zouden meer kunnen doen om vrijwilligersorganisaties bij elkaar te brengen.
Die versnippering bleek heel sterk toen in Zuidoost op hetzelfde moment twee verschillende vrouwengroepen een vrouwendag organiseerden. Dat had heel goed samen gekund maar organisaties hebben nogal de neiging om in hun eigen hokje te blijven zitten. Er is kortom nog veel te bereiken en ik ben daarom zeer gemotiveerd om nog lang actief te blijven in Zuidoost.”

Janna van Veen

Voorlopig ontwerp voor groter Oosterpark

FvdM — Wed, 16 Feb 2011 12:58:48 +0100

Door hekken rond de monumentale gebouwen zoveel mogelijk weg te halen kan het Oosterpark weer een eenheid worden.

lees verder

Blokportiers op IJburg

FvdM — Wed, 19 Jan 2011 15:32:40 +0100

BlokPortiers zijn kinderen uit de buurt die zich inzetten voor hun eigen woonomgeving, in dit geval op IJburg. Ze doen regelmatig een ronde langs hun woonblokken en ruimen troep op of geven dingen die stuk zijn door aan de woningcorporatie. Ook spreken de BlokPortiers andere bewoners en kinderen aan wanneer ze rommel maken.

BlokPortiers maakt de buurt mooier, maakt de kinderen meer bewust van hun rol in de omgeving en zorgt ervoor dat ze wat leuks te doen hebben. BlokPortiers is opgezet door De Bakkerij in samenwerking met woningcorporatie Ymere.

Blokportiers krijgen diploma

FvdM — Wed, 19 Jan 2011 15:26:33 +0100

Er komen nog meer Blokportiers in de Venserpolder.

Blij met extra ruimte, niet met bouwfouten

admin — Wed, 24 Nov 2010 10:00:17 +0100

Blij met extra ruimte, niet met bouwfouten

De Amsterdamse Nieuwbouwprijs ging dit jaar verrassend naar het complex Crystal Court in Buitenveldert. Deze prijs wordt uitgereikt op basis van de mening van bewoners van recentelijk opgeleverde woningen. Ze kunnen een rapportcijfer geven voor de woning, het gebouw en de omgeving. De onderzoekers van de Amsterdamse dienst O+S vragen bovendien wat zij dan goed en wat slecht vinden. Dat levert interessante informatie op.

Allereerst zijn de nieuwbouwbewoners uitermate tevreden over hun woning: kopers geven gemiddeld een 8,3 en sociale huurders een 7,7. Dit oordeel is nauwelijks afhankelijk van de buurt. Tien procent geeft zelfs een 10 aan zijn woning. Het meest genoemde positieve punt is de (extra) ruimte; de meeste bewoners hebben er ongetwijfeld flink wat vierkante meters bij gekregen. Daarna worden indeling en lichtinval het meest genoemd.

Negatieve punten zijn er natuurlijk ook, al weet een kwart van de respondenten niets te bedenken. Het meest genoemde kritiekpunt zijn bouwkundige fouten. Van afzuigkappen die het niet doen, scharnieren die er verkeerd om zijn ingezet (Haveneiland Oost Blok 58, sociale huur) tot lekkende balkons ((Westerkaap Noord I – fase 2, koopwoning). Je zou denken dat de crisis de aannemers tot extra zorg aanspoort, maar op basis van deze ervaringscijfers lijkt het aantal bouwfouten eerder toe dan af te nemen. Elf procent van de respondenten meldt bouwfouten, tegenover vijf procent de jaren daarvoor. Ook over de kwaliteit van de afwerking wordt flink geklaagd. ‘Niet met liefde gebouwd’, concludeert een respondent uit IJburg (Blok 44ab, Haveneiland Oost). Andere kritiekpunten zijn de slechte indeling, het ontbreken van buitenruimte en de gehorigheid. Maar: slechts twee procent geeft een onvoldoende (<5) aan zijn woning. Bij de sociale huurders is zeven procent ontevreden.

Ook over het gebouw waar de woning deel van uitmaakt en de woonomgeving zijn de bewoners tevreden. Meer dan de helft (55%) van alle nieuwbouwbewoners is te spreken over het ontwerp van het gebouw waarin zij wonen. Dat is nog iets meer dan in voorgaande jaren (49%). Overigens wordt slechte vormgeving/ontwerp/fouten ook als belangrijkste negatieve aspect (18%) naar voren gebracht. Bewoners van sociale huurwoningen noemen vaker dat de lift regelmatig defect is (9%).

De omgeving van de nieuwbouwwoningen wordt gemiddeld gewaardeerd met een 7,8, met in de top Centrum en Zuid (8,8) en onderaan Nieuw-West - met een ruime voldoende (7,2) overigens. Vooral groen en water in de buurt worden hoog gewaardeerd (62% noemt dit). Daarna volgen de voorzieningen en de nabijheid van het centrum. Zes procent is ontevreden over de woonomgeving. Het gaat dan allereerst om overlast van criminaliteit en/of hangjongeren (25%), gevolgd door zwerfvuil (23%). Daarna volgen geluidsoverlast en werkzaamheden. Onder bewoners van sociale huurwoningen is de ontevredenheid over de woonomgeving overigens veel groter (11%) dan bij kopers.

Zie ook: Crystal Court wint Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2010

De huismeester

FvdM — Mon, 19 Apr 2010 15:14:10 +0200

De 2e Dag van de Huismeester op 25 maart 2010 is bezocht door ruim 800 bezoekers. In deze video vertellen velen over hun vak: 'Elke dag is anders. Het is zo'n standaard antwoord, maar het is ook echt zo'.

Ondernemers Czaar Peterstraat ontevreden over Eigen Haard

FvdM — Tue, 02 Mar 2010 12:56:25 +0100

Corporatie Eigen Haard wil na de renovatie commerciële tarieven hanteren.

WIA 2009: Vier opvallende buurten

admin — Wed, 20 Jan 2010 09:41:50 +0100

WIA 2009: Vier opvallende buurten

Delen Holendrecht/Reigersbos zakken weg
Indische Buurt West
Overtoomse Veld: nog net onvoldoende, wel meer vertrouwen
Transvaalbuurt: containeradoptie tegen vervuiling

Delen Holendrecht/Reigersbos zakken weg

Grootste daler

Amsterdam-Zuidoost is het enige stadsdeel in de leefbaarheidsrapportage dat in algemene tevredenheid met de buurt achteruitgaat: van een 6,9 naar een 6,8. Niet schokkend op het eerste gezicht. In grote delen van Zuidoost gaat het juist goed, met lichte stijgingen en zelfs een significante toename van 0,4 punt tot een 7,8 in Nellestein. Maar deze winst wordt volledig tenietgedaan in Holendrecht. En dan niet in het oostelijke deel, met zijn grondgebonden koopwoningen, maar in de buurten die in de statistieken Holendrecht-West en Reigersbos-Noord heten. De tevredenheid daalde daar respectievelijk met 0,3 punt naar een 6,2 en met 0,7 naar 5,6. De buurten bestaan voornamelijk uit rond dertig jaar oude sociale huur- portieketagewoningen van de corporaties Eigen Haard en Stadgenoot.
Waarschijnlijk spelen de breed in de media uitgemeten verloedering van het winkelcentrum en geweldsincidenten in de buurt een rol bij de achteruitgang. In Holendrecht-West daalde het cijfer voor ‘overlast van criminaliteit’ van 7,4 naar 6,5; in Reigersbos-Noord bleef de schade beperkt tot een daling van 0,1 punt naar 7,0. Voor het stadsdeelbestuur staat allang vast dat het winkelcentrum op de schop moet, zegt voorzitter Elvira Sweet. Maar met de plannen hiervoor wil het niet lukken, zeker nu niet met de kredietcrisis. Op korte termijn wil het stadsdeel veel aan de leefbaarheid doen. Meer toezicht en handhaving, meer blauw op straat, verbetering van de bestrating en speelplekken en gerichte aanpak van overlastgevende jongeren, zo somt Sweet op. De graffiti is inmiddels verwijderd.

Naast criminaliteit en overlast van vervuiling (van 6,7 naar 5,5 in Holendrecht-West), is er nog een zorgwekkende ontwikkeling: burenoverlast. Het cijfer hiervoor daalde in Holendrecht-West met 0,7 naar 6,3, en in Reigersbos-Noord met een schrikbarende 1,7 naar 6,7. Kennelijk heeft zich hier een flinke verandering in het bewonersbestand voorgedaan. Gaat het om het bekende waterbed; nemen stadsvernieuwingsurgenten hun problemen mee naar hun nieuwe buurt? Woordvoerster Liesbeth Draaijer van Eigen Haard: “Ouderen die er vanaf het begin woonden, zijn weggetrokken. Ervoor in de plaats kwamen veel gezinnen in de veelal ruimere woningen. Vaak gaat het om mensen met lage inkomens, eenoudergezinnen en gezinnen met meerdere kinderen. Die kinderen kunnen overlast geven.”
Moeten notoire probleemhuishoudens uit de herhuisvesting niet worden geweerd uit de buurt; door de overlast zullen zittende bewoners immers nog sneller wegtrekken? “Wij noemen deze huishoudens geen probleemgevallen,” zegt Sweet. “Het zijn weliswaar anders samengestelde huishoudens, mensen waarmee we moeten praten, die onze aandacht verdienen, waarmee we aan de slag moeten gaan. Het weren van mensen is niet aan de orde.” Draaijer: “Binnen Eigen Haard denken we over aanpassing van de toewijzingsregels voor delen van Holendrecht, want het is niet overal even slecht. Er zouden dan eisen kunnen worden gesteld aan minimuminkomen en het aantal kinderen. Maar het is zeker geen concreet plan, we praten erover. We proberen ook met ons verkoopprogramma beter gesitueerde bewoners te trekken. Maar de verkopen vallen tegen. We weten niet in hoeverre het door de kredietcrisis of door het imago van de buurt komt.” Sweet vertelt dat met de corporaties wordt overlegd over investeringen in bewonersparticipatie en -emancipatie. Eigen Haard voert al intensief overleg met bewoners en onderneemt actie met ze, vult Draaijer aan. Daarvoor is speciaal de groep Bewoners met Pit in het leven geroepen.
Sweet gaat voor Holendrecht-West de officiële status van aandachtswijk en de daarbij horende extra financiering aanvragen. “Het aanwijzen van die wijken is gebeurd op gegevens van enkele jaren geleden. En hier is in de tussentijd veel veranderd.” [JvdT]

Indische Buurt West

Sterkste stijger:
6,3 naar 7,0

Het is nog maar zes jaar geleden dat het westelijk deel van de Indische Buurt in de ogen van bewoners de minst leefbare plek van Amsterdam was. Voor de stadsdeelbestuurders was er één troost: in Overtoomse Veld en de Kolenkitbuurt was het niet veel beter. Terwijl de situatie in de Westelijke Tuinsteden in de afgelopen jaren slechts langzaam verbeterde, is de Indische Buurt in de leefbaarheidsonderzoeken omhoog geschoten. In 2003 scoorde het westelijk deel nog het laagste van Amsterdam met 5,3; nu een 7. In vergelijking met twee jaar geleden kwam er 0,7 punt bij.
Er is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de buurt en dat lijkt zich nu uit te betalen. Het stadsdeel knapte allerlei straten en pleinen op en particuliere huiseigenaren verbeterden honderden huurwoningen die na splitsing aan starters werden verkocht. Woningcorporatie de Alliantie renoveerde nog eens 850 woningen, waardoor de karakteristieke bebouwing van honderd jaar geleden in het noordwestelijk deel behouden bleef. Een deel van de woningen werd samengevoegd en in de koop- of middeldure huursector gebracht, terwijl andere appartementen in de sociale verhuur bleven. Binnen enkele jaren pakt de corporatie nog eens 850 woningen aan, terwijl ze ook nog 225 nieuwe appartementen gaat bouwen. Door alle veranderingen is de bevolkingssamenstelling inmiddels gevarieerder geworden, vertelt gebiedsontwikkelaar Hillechien Meijer van de Alliantie. “Het noordwestelijk kwadrant heeft nu meer autochtonen, 25- tot 35-jarigen en startende ondernemers dan andere delen van de wijk.”
Waar het oordeel over het westelijk deel van de buurt flink is gestegen, blijft die in het oostelijk deel nog wat achter. Op een aantal deelscores zoals woningonderhoud, sociale samenhang en veiligheid, is het westen de buurten ten oosten van de Molukkenstraat voorbijgestreefd. De komende jaren zullen de leefbaarheidsscores meer naar elkaar toe groeien, verwacht Eigen Haard-directeur Chrétien Mommers. Al blijft het noordwestelijk deel door zijn charmante negentiende-eeuwse bebouwing een streepje voor hebben op de stadsvernieuwingspanden die domineren in de rest van de wijk. “De komende jaren gaan we vooral in het noord- en zuidoostelijk kwadrant panden opknappen en nieuwe appartementen bouwen. We zijn ook in gesprek met het stadsdeel om bij de nieuwbouw rond het Sumatraplantsoen een deel van de grondopbrengsten terug te laten vloeien in een hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte. Hopelijk zijn we daar nog voor de gemeenteraadsverkiezingen met elkaar uit.”
Dat hoopt coördinerend stadsdeelwethouder voor de Indische Buurt Nico Papineau Salm ook: “Zonder die extra bijdrage hebben we geen sluitende grondexploitatie en kan er bijvoorbeeld geen parkeergarage onder het plein komen.” Voor het opknappen van het Makassarplein in het noordoosten van de wijk is Salm eveneens op een bijdrage van de centrale stad aangewezen. Eigen Haard gaat er woningen renoveren en slopen, waarna het stadsdeel het plein een grondige facelift wil geven. Het is de bedoeling dat dit kwadrant met het Flevohuis wordt uitgebouwd tot een woonservicewijk. Hoewel de vereveningspot leeg is en de stad in de komende tijd zwaar moet bezuinigingen, blijft Salm optimistisch over het slagen van de twee grote vernieuwingsprojecten. “We moeten juist nu doorpakken.” [JB]

Overtoomse Veld: nog net onvoldoende, wel meer vertrouwen

Onvoldoende: 5,9

De wijk Overtoomse Veld in Slotervaart is in 2009 de enige buurt die een onvoldoende scoort in algemene tevredenheid. De 5,6 van 2009 is wel beter dan de 5,4 van twee jaar geleden, maar nog lang niet de 8 die stadsdeelwethouder Ineke Ketelaar voorspelde toen NUL20 haar in 2007 aan de tand voelde over het leefbaarheidsonderzoek. “Dat was inderdaad gekscherend bedoeld,” zegt Ketelaar nu. “En wat je wel ziet is dat het vertrouwen in de toekomst van de buurt enorm is toegenomen, met 0,6 punt naar een 6,2. Bewoners hebben meer vertrouwen in de vernieuwing die hier plaatsvindt.”
De score op ‘overlast door vervuiling’ is flink verslechterd van 5,5 naar 4,9. “Dat blijft inderdaad een probleem. De buurt verkeert in een totale renovatie, en daardoor ziet het er sowieso rommelig uit, met bouwketen, hekken en wegwaaiend zand. Daarnaast zijn er veel scholen in de buurt, met leerlingen die brood- en chipszakjes en blikjes op straat gooien. We hebben doorlopend overleg met die scholen, maar het is een enorme hoeveelheid kinderen die je niet allemaal in hun kraag kunt grijpen,” aldus Ketelaar. “Eigenlijk doen we sinds een aantal jaren in Overtoomse Veld veel meer dan in andere buurten: twee keer per dag vegen en elke dag het vuil rond de containers weghalen. Ik wil het probleem niet bagatelliseren, maar ik denk dat er ook een subjectieve component in zit. Dat het mensen nu meer opvalt, juist doordat we er meer aan doen. Pas hebben we ook deskundigen ernaar laten kijken, en bij die inspectie kreeg de buurt een 8,4.” Voor de toegenomen overlast door buren (van 7,6 naar 7,2) heeft Ketelaar niet direct een verklaring. “Misschien komt dat ook door de renovaties, waarbij bewoners het getimmer in andere woningen horen.”
Die 8 voor tevredenheid komt er wel, zegt Ketelaar. Maar aan een tijdsvoorspelling wil ze zich niet meer wagen, gezien de lastige financiële situatie waarin de corporaties verkeren.

Transvaalbuurt: containeradoptie tegen vervuiling

Stijger:
6,1 naar 6,5

In de Transvaalbuurt is de leefbaarheid de afgelopen twee jaar duidelijk vooruitgegaan. Het algemene rapportcijfer dat de bewoners hun buurt gaven steeg van een 6,1 naar een 6,5 en het vertrouwen in de toekomst van de buurt nam navenant toe, van een 6,2 naar een 6,7. De toegenomen tevredenheid lijkt vooral het gevolg van het terugdringen van de vervuiling. De 5,4 die de buurt hier scoort is nog steeds onvoldoende, maar aanzienlijk beter dan de 4,4 in 2007.
De aanpak van Oost-Watergraafsmeer is simpel en deels onorthodox. “Eerst hebben we het veegsysteem aangepast. In plaats van de standaardroutes kijken we nu eerst waar vegen het hardste nodig is,” zo vertelt Pieter Klapwijk, programmamanager wijkaanpak namens het stadsdeel. “Daarnaast hebben we een adoptiesysteem voor afvalcontainers ingevoerd. Rond de 75 procent van de containers is geadopteerd. Dat betekent dat buurtbewoners een oogje in het zeil houden en via een kort lijntje het stadsdeel waarschuwen als er veel vuil omheen ligt.” Het stadsdeel doet ook veel aan voorlichting en het betrekken van zowel kinderen als volwassenen bij de aanpak. Scholen werden bezocht en op een ‘Schoondag’ trokken kinderen de wijk in om zwerfvuil te rapen. Al deze initiatieven zijn voor een groot deel te danken aan Mario Weij, de gebiedsmanager van stadsdeelwerken. “Die verdient echt een pluim,” zegt Klapwijk.
Ook het gebied van veiligheid wordt volgens Klapwijk veel gedaan. Er zijn vijf gebiedsverboden afgekondigd voor drugsdealers. Stadsdeel, politie, corporaties en GGD werken intensief samen om drugswoningen en malafide horeca aan te pakken. Inmiddels zijn zes drugspanden ontruimd. Toch zijn deze inspanningen maar beperkt terug te vinden in het veiligheidscijfer, dat slechts licht steeg van 5,4 naar 5,5. Met name de VVD in de gemeenteraad vindt dat de bestrijding van drugsoverlast te traag gaat. De partij eist mobiel cameratoezicht. Overigens zet het stadsdeel vanaf januari een zogeheten ‘stadsmarinier’ in de buurt in om dubieuze horeca aan te pakken. Bewoners klagen ook nog over hangjongeren, hoewel de overlast van ‘andere groepen mensen’ volgens de leefbaarheidsrapportage aanzienlijk is afgenomen. Het cijfer hiervoor is met maar liefst 0,7 punt gestegen naar 6,2. [JvdT]

Tevredenheid Amsterdammers opnieuw toegenomen

admin — Tue, 19 Jan 2010 16:28:53 +0100

Leefbaarheidsonderzoek: Indische buurt en Kolenkit stijgers, Holendrecht/Reigersbos daalt

Tevredenheid Amsterdammers opnieuw toegenomen

Amsterdammers zijn behoorlijk tevreden over hun buurt. Dat blijkt uit het onderzoek Wonen in Amsterdam 2009 (WiA). Bewoners geven hun buurt gemiddeld een rapportcijfer van 7,3. De stijgende lijn van de afgelopen jaren wordt daarmee voortgezet. De enige buurtcombinatie die nog een onvoldoende scoort is Overtoomse Veld. De hekkensluiter van weleer, de Kolenkit, is in 2009 op een voldoende uitgekomen: 6,1.

Totaaloordeel over buurt per stadsdeel

Totaaloordeel over de buurt. In de tabellen staat steeds met groen aangegeven welke drie stadsdelen het hoogst en in rood welke drie stadsdelen het laagst scoren. Indien het vierde stadsdeel hetzelfde rapportcijfer heeft als het derde, worden maar twee stadsdelen ingekleurd, etc.

Klik op de tabel om een grotere versie in een nieuw venster te zien.

Mate van overlast van vervuiling

Klik op de tabel om een grotere versie in een nieuw venster te zien.

Amsterdammers staan bekend als notoire mopperkonten, maar volgens het laatste leefbaarheidsonderzoek zijn ze gemiddeld gesproken redelijk tevreden over hun buurt. Op de vraag: Hoe tevreden bent u met uw buurt? geven ze in 2009 gemiddeld een 7,3. Daarmee wordt een gestage stijging sinds 2001 (6,9) voortgezet. Deze conclusie sluit goed aan bij de landelijke ‘leefbarometer’, waaruit blijkt dat de hoofdstad tussen 1998 en 2008 de grootste leefbaarheidswinst van Nederland heeft geboekt. Overigens is in vrijwel alle grote steden de tevredenheid over de buurt toegenomen.

Stijgers en dalers

Bewoners van stadsdeel Centrum (8,1) zijn net als in eerdere WiA-onderzoeken het meest tevreden over hun buurt. Centrum wordt gevolgd door Zuideramstel (8,0). In de onderzoeken vanaf 2001 was Oud-Zuid steevast op plek nummer twee te vinden, maar in 2009 staat Oud-Zuid op een gedeelde derde plek met Oud-West (7,9).
De stadsdelen Bos en Lommer (van 6,3 naar 6,6) en Zeeburg (6,9 naar 7,2) vertonen de sterkste toename van tevredenheid tussen 2007 en 2009, gevolgd door Zuideramstel (7,8 naar 8,0). De stijgende tevredenheid in Zeeburg komt voornamelijk door de Indische Buurt West, die van 6,3 naar 7,0 steeg.
De grotere tevredenheid in Bos en Lommer is vooral toe te schrijven aan de Kolenkit (5,7 naar 6,1) en de Erasmusparkbuurt (6,6 naar 6,9). De wijkaanpak lijkt zowel in Oost als West zijn vruchten af te werpen. De tevredenheid over de buurt neemt in de periode 2007-2009 licht af in Amsterdam-Zuidoost (6,9 naar 6,8).
In de periode 2005-2009 zien we dat naast Bos en Lommer en Zeeburg ook stadsdeel Oud-West (van 7,5 naar 7,9) een sterke stijging meemaakt. Het oordeel over de buurt in Oud-West wordt al sinds 2001 beter.
In de periode 2001–2009 zijn vooral de rapportcijfers in Bos en Lommer, Zeeburg en Westerpark sterk gestegen. Bos en Lommer ligt weliswaar ver onder het Amsterdamse gemiddelde, maar ging deze periode wel van een 5,4 naar een 6,6. Noord en Geuzenveld-Slotermeer zijn de enige stadsdelen die over de periode 2001-2009 een daling van tevredenheid laten zien.
Veel last van vuil
Amsterdammers lijken zich evenals in voorgaande jaren het meest te ergeren aan straatvuil. Voor ‘Overlast door vervuiling’ geven ze in ieder geval het laagste cijfer: 6,0 (een hoog rapportcijfer betekent weinig overlast). Daarna volgen overlast van parkeren (6,5), verkeer (6,8), criminaliteit (6,9), andere groepen mensen (6,9) en buren (7,2). De overlast van criminaliteit, vervuiling en andere groepen mensen is wat afgenomen sinds 2007, terwijl die van buren en parkeren is toegenomen.
Maar liefst zes stadsdelen krijgen gemiddeld een onvoldoende voor de overlast van vervuiling. Meest vervuilde stadsdelen zijn volgens de bewoners Geuzenveld-Slotermeer, Bos en Lommer en De Baarsjes. Geuzenveld-Slotermeer, Westerpark en Slotervaart scoren lager dan in 2007. Tussen 2007 en 2009 is deze overlast het sterkst gedaald in de stadsdelen Oost-Watergraafsmeer (van 5,8 naar 6,2) en Zeeburg (6,0 naar 6,3). Amsterdam als geheel scoort net een voldoende in 2009 (6,0) een stijging ten opzichte van 2007 (5,9). Best beoordeeld wordt - al sinds het eerste onderzoek in 2001 - stadsdeel Zuideramstel (6,6).
Op buurtcombinatieniveau vinden bewoners van Overtoomse Veld hun buurt het vuilst. Bovendien is het rapportcijfer voor de overlast van vervuiling daar verder gedaald van een 5,5 in 2007 naar een 4,9 in 2009. De schoonste buurt van de stad is volgens de bewoners Landelijk Noord (Waterland en Nieuwendammerdijk/Buiksloterdijk, gemiddeld 7,6). De Transvaalbuurt had de sterkste afname van vervuiling (4,4 naar 5,4), maar scoort nog steeds onvoldoende.

Minder hotspots

Achtergrond

Sinds 1995 wordt tweejaarlijks het onderzoek Wonen in Amsterdam (WiA) gehouden. Dat geeft een beeld van de ontwikkeling van de woningvoorraad, het inkomen van de Amsterdammers, hun tevredenheid met hun woning en woonomgeving, en hun verhuis- en woonwensen. Wonen in Amsterdam wordt uitgevoerd in opdracht van de dienst Wonen, Zorg en Samenleven, de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties en de stadsdelen. Vanaf 2001 zijn vragen opgenomen over de leefbaarheid – over schoon, heel, veilig en ‘prettig samenleven’. In 2009 werkten ruim 18.000 Amsterdammers mee; daarmee zijn de gegevens tot op buurtcombinatieniveau betrouwbaar.

Dit artikel is een verkorte weergave van het factsheet ‘Leefbaarheid’ dat deze maand verschijnt.

Alle factsheets en rapportages over Wonen in Amsterdam zijn vanaf verschijnen te downloaden op www.afwc.nl en www.wzs.amsterdam.nl

Als we inzoomen op het schaalniveau van de buurtcombinatie dan haalt Grachtengordel-West de hoogste tevredenheidsscore (8,6), gevolgd door de Haarlemmerbuurt (8,5), de Apollobuurt in Oud-Zuid (8,4) en het Museumkwartier/Duivelseiland (8,4). Verrassend is de opmars van de Haarlemmerbuurt in de top drie; een extra illustratie van de stijgende waardering voor het wonen in het Centrum.
Aan de onderkant van de lijst is er goed nieuws: het aantal buurtcombinaties met een onvoldoende blijft afnemen. Van tien stuks in 2001 naar nog maar één in 2009: Overtoomse Veld in Slotervaart met een 5,6. Maar ook hier zijn tekenen van voorzichtig herstel, want in 2007 scoorde de buurt nog een 5,4. De Kolenkit steeg voor het eerst naar een voldoende: 6,1 (5,7 in 2007).
Verandering in de buurtwaardering
De tevredenheid over de buurt is tussen 2007 en 2009 het meest toegenomen in de Indische Buurt West (van 6,3 naar 7,0), gevolgd door de Kolenkitbuurt (5,7 naar 6,1). Ook op de Burgwallen Oude Zijde, in de Transvaalbuurt en Nellestein is de buurttevredenheid gegroeid.
In stadsdeel Noord lijkt aan de dalende waardering een einde te komen. Zo ging Banne Buiksloot van 6,4 naar 6,8.
De enige buurtcombinatie in Amsterdam waar het totaaloordeel tussen 2007 en 2009 significant is gedaald is Holendrecht/Reigersbos, van 7,1 naar 6,7. Terwijl in de Bijlmermeer de stedelijke vernieuwing zorgt voor grotere tevredenheid over de buurt, lijkt de leefbaarheid in Holendrecht/Reigersbos achteruit te gaan. Vooral de overlast van buren is toegenomen en mensen voelen zich minder thuis in de buurt (van 7,7 naar 7,4). Binnen de buurtcombinatie is de waardering voor de buurt het laagst in Holendrecht-West. Ook de overlast van criminaliteit is in dit deel van de buurt toegenomen. Op het Holendrechtplein is de laatste jaren sprake van een toename van winkeldiefstallen, drugsoverlast en straatroof.

Ook in een langere periode (tussen 2001 en 2009), blijkt de tevredenheid over de buurt het sterkst te zijn toegenomen in de Indische Buurt West. In 2009 vinden we het vanzelfsprekend dat deze buurt populair is bij starters en hoog opgeleide nieuwe stedelingen. Maar in 2003 kreeg de Indische Buurt West nog het laagste rapportcijfer van Amsterdam (5,3).

Ook in de Kinkerbuurt, Staatsliedenbuurt, Kolenkit, Erasmuspark en Landlust is de waardering van de buurt er sterk op vooruitgegaan. Veel van deze buurten liggen aan de westkant van de negentiende-eeuwse gordel en de ring ’20 – ‘40. Maar nu zien we ook een grotere tevredenheid in de naoorlogse wijk Kolenkit, buiten de ring A10.
Veranderingen in hot spots
Van jaar tot jaar treden er ruimtelijke verschuivingen op in concentraties van leefbaarheidsproblemen. De status van ‘hot spot’ of ‘probleembuurt’ is gelukkig geen permanent gegeven. Integendeel, de buurtwaardering is in de meeste hot spots juist sterker toegenomen dan het Amsterdamse gemiddelde.

Conclusies

Over een langere periode bezien, valt een aantal zaken op. We zien een toenemende tevredenheid in de gebieden rond het Centrum. Deze gebieden breiden zich steeds verder uit van de negentiende-eeuwse gordel naar de ring ’20–’40, vooral aan de westkant van de stad, waar Bos en Lommer illustratief is. Deze toename van tevredenheid is niet alleen het gevolg van autonome ‘gentrification’. Het is aannemelijk dat de investeringen van woningcorporaties en gemeente in stedelijke vernieuwing en wijkaanpak leiden tot grotere tevredenheid over de buurt. De Kolenkitbuurt scoorde weliswaar het laagst op de landelijke lijst van Vogelaarwijken, maar de leefbaarheid is er inmiddels fors verbeterd. Het is mede aan de stedelijke vernieuwing te danken dat deze ontwikkeling doorzet zowel binnen als buiten de ring A10.

Jeroen van der Veer
(Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties)
San Yin Kan
(dienst Wonen, Zorg en Samenleven)

Stadgenoot opent 'BuurtEntree' in Holendrecht

FvdM — Fri, 15 Jan 2010 10:20:56 +0100

Stadgenoot heeft zijn vijfde zogeheten Buurtentree geopend, nu in Zuidoost.

Aanpak corporaties voor Diamantbuurt strandt op bewonersverzet

Fri, 19 Sep 2008 15:32:21 +0200

Aanpak corporaties voor Diamantbuurt strandt op bewonersverzet
Bewoners willen niet betalen voor wijkmeester

Hoe gaat het eigenlijk met de Diamantbuurt, na ‘Bert en Marja’? Hartje zomer lijkt het rustig op het Smaragdplein, maar schijn bedriegt. Veel bewoners zijn op vakantie, ook veel van de jongens die hier veel rondhangen. Straks, als ze terug zijn uit Marokko, begint het allemaal waarschijnlijk weer opnieuw. Ideeën en aanbevelingen voor de aanpak van de problemen waren er genoeg. Zo dachten de woningcorporaties AWV en Eigen Haard een wijkmeester te introduceren. Maar dat liep tot hun eigen verbazing stuk op bewonersverzet.
Een reconstructie.

lees verder

Buurtmanagement Nederland: de privatisering van het buurtbeheer

Thu, 18 Sep 2008 17:23:42 +0200

Buurtmanagement Nederland: de privatisering van het buurtbeheer

Leefbaarheid als kant-en-klaar pakket

Van probleemwijk naar superbuurt? Moet kunnen. Na jaren sappelen, pappen en nathouden, kleine en minder kleine successen in de strijd voor schone, hele en veilige buurten kunnen corporaties en gemeenten nu een beroep doen op Buurtmanagement Nederland. Deze particuliere onderneming biedt namelijk sinds ongeveer een jaar een bijzonder product aan: leefbaarheid.

Wat is Buurtmanagement Nederland?

BMN is een BV die op contractbasis leefbaarheid als kant-en-klaar pakket aanbiedt aan gemeenten en corporaties. Vooralsnog in twaalf Amsterdamse buurten, binnenkort wellicht in heel Nederland.
Het concept berust op het stimuleren van betrokkenheid van bewoners. Een schone, hele en veilige buurt is mede hun verantwoordelijkheid. Buurtmanagers van BMN staan bewoners bij en zorgen voor uitwisseling van informatie en voor de daadwerkelijke aanpak van gesignaleerde problemen door verantwoordelijke partijen. Een buurtwebsite is het gemeenschappelijke forum. Daarnaast beschikt BMN over een meldkamer, die 24 uur per etmaal wordt bemand. Zonodig komt beveiligingsbedrijf Trigion in actie, binnen twintig minuten.
Naast ‘Superbuurt’ werkt de onderneming ook aan ‘Buurtsafe’ (voor villawijken), ‘Buurtphoenix’ (stadsvernieuwingsgebieden) en ‘Buurtcare’ (wonen met zorg – in ontwikkeling met thuiszorg en KPN). Al deze concepten zijn alvast geregistreerd als handelsmerk.
In BMN nemen als aandeelhouder deel adviesbureau Boer&Croon, de corporaties Eigen Haard en Rochdale, beveiligers Rosa Security en Trigion, de Verweij Communicasa Groep en de ANWB.
In de Adviesraad nemen deel: Rob Hessing (voormalig hoofdcommissaris van politie Rotterdam), minister Guusje ter Horst, Mickey Huibregtsen, Hans Nieukerke (Hoenderloo Groep) en Hugo Priemus (hoogleraar Delft).
Voorlopig directeur is adviseur Jaap van der Aa, voormalig schooldirecteur en wethouder. Hij is aangetrokken om de start en uitbouw te begeleiden.

Bliep. Buurtmanager Sen (“Sennie”) Chan zet zijn digitale camera aan het werk. Tijdens een dagelijkse ronde door de Amsterdamse Vogelbuurt registreert hij nieuwe tags (“hé, jongens uit Osdorp”), omgevallen schuttingen of vervuilde tuinen. Het zwerfvuil, dat zelfs voor Amsterdamse begrippen ongekend is, valt niet meer te fotograferen. Al legt Chan zich er niet bij neer. Hij kent inmiddels alle hoeken en gaten van de buurt, inclusief natuurlijk de nodige bewoners. Hij weet dat de snackbar aan de Meeuwenlaan er alles aan doet om geen zwerfvuil te produceren en hij weet dat Dirk van den Broek, aan de overkant, dat niet doet. “Soms denk je dat er niet tegen op te boksen is, het komt gewoon door de lucht.” Hetzelfde geldt voor de hondenpoep. Veel eigenaars van de ontlastende viervoeters laten zich door een bordje niet weerhouden. Lange adem is nodig, en die heeft Chan. Eenmaal op kantoor wordt alles verwerkt. De gefotografeerde objecten worden gedocumenteerd en gearchiveerd. Dan komt de volgende stap. Wie kan worden aangesproken? Wat moet er gebeuren om de boel weer netjes te krijgen? Wat kan worden gedaan om herhaling te voorkomen? Op iedere ronde houdt hij de ontwikkelingen bij.
Chan is actief in twee van de twaalf Amsterdamse proefwijken waar Buurtmanagement Nederland (BMN) inmiddels het concept ‘Superbuurt’, in opdracht van diverse corporaties, waar wil maken. Buurtbewoners worden er uiteraard bij betrokken. Ze kunnen op een met een wachtwoord afgeschermde site meekijken. Of zelf een melding doen. De Vogelbuurt-site van Buurtmanagement Nederland moet het virtuele marktplein worden waar bewoners en buurtmanager elkaar ontmoeten om dagelijks de stand van zaken door te nemen. Het begint te komen.
Is BMN de – voorheen – missende schakel in de keten gemeente, politie, justitie, jeugdwerk, opbouwwerk, corporaties en bewoners(organisaties)?

Afschuiven

In Zuidoost zetelt BMN-directeur Jaap van der Aa (van huis uit wis- en natuurkundige), die velen nog zullen kennen uit zijn tijd als wethouder en loco-burgemeester van Amsterdam. Hij kan zich het begin van dit opmerkelijke initiatief nog goed voor de geest halen. Het was tijdens een brainstorm over veiligheid en leefbaarheid bij adviesbureau Boer&Croon, waar veel voormalige wethouders hun bestuurlijke diensten aanbieden als interim-manager of anderszins. Niet de minste denkers. “Onze conclusie was dat veel burgers toch de neiging hebben achterover te leunen en hun verantwoordelijkheid afschuiven naar de overheid. Maar ‘de’ overheid kan echt niet alles oplossen. Een burenruzie bijvoorbeeld is meestal gewoon een zaak tussen burgers, waar ze zelf uit moeten komen. Dat kan de politie echt niet voor ze doen. Tenzij het echt uit de hand loopt, maar dat is iets anders.”

Uit het recente WRR-rapport van Winsemius over buurtproblematiek blijkt dat 15 procent van de bewoners relatief actief is voor hun buurt, 70 procent mogelijk is te activeren en dat je op de resterende 15 procent niet hoeft te rekenen. “Wij concluderen dan dat er een ruime meerderheid is die we mogelijk kunnen activeren. Dat is de uitdaging. Het concept van Superbuurt berust daarop. Zelf verantwoordelijkheid nemen, maar met een ondersteunende buurtmanager, een gezamenlijke buurtsite en een callcentre dat 24 uur bereikbaar is.”

Vraag is natuurlijk waarom het prikkelen van buurtbewoners de bestaande partijen tot dusver niet zo gemakkelijk afgaat. Het aantal halverwege afgebroken of mislukte projecten is niet meer op één hand te tellen. Van der Aa heeft een verklaring: “Corporaties hebben vaak versnipperd bezit en hun focus ligt vaak toch primair bij het vastgoed. Sociaal beheer komt er min of meer bij, het is geen kernactiviteit en dat merk je dan ook. Ze staan evenmin boven de materie, ze zijn domweg een partij. Een goedwillende, maar toch. Datzelfde geldt voor bewoners en – mutatis mutandis – voor de politie en de overheden. Wij bieden als onpartijdige BV integraal beheer, dat bovendien tijdelijk kan worden ingehuurd.”

Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Maar volgens Van der Aa presenteert BMN allesbehalve een deus ex machina. Er is gewoon een gericht en doordacht particulier initiatief nodig “om door de schotten heen te breken”, concludeert de rap en zelfbewust pratende Van der Aa. De tijd is er zeker rijp voor en corporaties hebben al – kort voor de formatie – bekendgemaakt miljarden te willen steken in oude wijken in de Randstad die af dreigen te glijden. Precies in lijn met de dramatische oproep van de eerder vermelde Winsemius, als VVD-minister ditmaal. Nu blijft er – daar is iedereen het wel over eens – nog veel te veel liggen, omdat verantwoordelijkheden worden af- en doorgeschoven, en niet alleen door bewoners. Dat argument snijdt hout. Maar wat verandert Buurtmanagement Nederland daadwerkelijk aan de situatie?

“Ok, neem een klein voorbeeld in Kruitberg-Kikkenstein, waar een buurtmanager van ons actief is. Daar loopt een groepje lastige jongeren dat een pannaveldje wil. Het is ze zelfs al zwart op wit toegezegd, maar het veldje is domweg nog niet gerealiseerd. Dat kweekt wrevel. Onze buurtmanager gaat daar dan op af, praat eerst met die jongens en vervolgens met het stadsdeel. Dan blijkt dat er vertraging is door de interne structuur van het stadsdeel. Uitvoerend niveau, beleidsniveau, je kent dat wel. Onze buurtmanager moet daar dan gedecideerd doorheen zien te breken, zodat dat veldje er gewoon komt.”

Grote namen

Het pannaveldje is inderdaad maar een voorbeeld. De jongens zouden het immers ook zelf kunnen regelen, met een paar jassen op de grond. Maar de buurtmanager zorgt voor samenhang en vertrouwen, als intermediair, als stimulator en aanjager. Is de bedoeling.

Toch bekruipt je het gevoel dat er iets niet helemaal klopt. Waarom zouden burgers zich laten inschakelen door een bedrijf dat leefbaarheid als product verkoopt? Wat er ook te kankeren valt op de overheid, de politie of het buurtwerk, dat zijn wel redelijk controleerbare instanties, waar we aan gewend zijn. Een BV is een ander verhaal. Of niet?

Van der Aa: “We leven inmiddels in de 21e eeuw en we zijn nu op weg naar nieuwe verbanden. We zijn toe aan een nieuwe visie op wat de overheid regelt en wat je aan de markt kunt overlaten. Geen van beide, noch de overheid, noch de markt, is in staat onze vraagstukken alleen op te lossen. Dat nieuwe evenwicht moeten we steeds zoeken.”

En: “BMN is er trouwens niet om de sociale controle van de jaren vijftig te herintroduceren. Wat we met Superbuurt willen laten zien is dat bewoners meer tevreden zullen zijn. Liefst meetbaar, bijvoorbeeld aan de hand van het aantal klachten. Onze service is er in de eerste plaats voor de bewoners en gaat trouwens ook verder dan schoon, heel en veilig. Je kunt namelijk ook denken aan comfortpakketten, waarbij onze buurtmanager er voor zorgt dat een bestelde koelkast een woning in kan, als de huurder zelf aan het werk is. En met de thuiszorg en de KPN ontwikkelen we momenteel het concept ‘Buurtcare’, waarbij wonen en zorg worden gecombineerd.” Ook op de kinderziekten en aanloopproblemen bij de nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning anticipeert Buurtmanagement Nederland.

De directeur is vol vertrouwen. Het concept stoelt op denkwerk van grote namen. Een blik op de leden van de Adviesraad (zie kader) is voldoende om te begrijpen dat BMN Amsterdam als een eerste stap ziet bij de verovering van de rest van de Randstad en, wellicht, Nederland. Dat niet alleen, bovendien is vanuit bestuurlijk perspectief nagedacht over de samenhang tussen leefbaarheid, politiediensten, jeugdwerk, overheidsorganisaties en zakelijk verkeer. De formule vult ‘een gat in de markt’, de corporaties hebben er geld voor over, het past naadloos in het nieuwe regeerakkoord en kan steunen op bewoners die het zat zijn in vervuilde buurten te wonen, waar het gedrag van menigeen het nodige te wensen overlaat.

Schaap met vijf poten

Buurtmanagement Nederland leunt natuurlijk zwaar op hun eigen mensen in de buurt, de buurtmanagers. Maar waar vind je die schapen met vijf poten? Je hebt stevig gebouwde beveiligers en je hebt opbouwwerkers die goed kunnen overleggen, maar een buurtmanager moet met allerlei soorten mensen om kunnen gaan, en resultaat bereiken, terwijl zijn eigen positie diffuus is. De zin “Ik ben van Buurtmanagement Nederland” zal niet iedereen meteen overtuigen. Daarvoor zijn de naam en het concept nog onvoldoende ingeburgerd.

“Er is inderdaad nog geen opleiding voor buurtmanager”, beaamt Van der Aa, “maar dat betekent niet dat er geen mensen zijn die het zouden kunnen. Het moeten inderdaad doorzetters zijn, die meteen achter zaken aangaan, bewoners en corporaties aanschrijven en voor een vervolg zorgen.”

Als er onverhoopt minder leuke confrontaties ontstaan, is via het callcentrum van BMN binnen twintig minuten een auto van BMN-deelnemer Trigion ter plaatse. Daar zitten dan twee geüniformeerde stevige jongens van het beveiligingsbedrijf in. “Dat maakt je positie wel wat steviger”, vindt Van der Aa.

Sen Chan heeft ze nog niet nodig gehad, evenmin de bewoners uit ‘zijn’ buurten (naast de Vogelbuurt is Chan ook buurtmanager van de Czaar Peterbuurt). Chan: “Je weet hoe het gaat met de politie, die heeft prioriteiten. Bij een dreigende burenruzie komen ze niet meteen met de sirene aanrijden. Dan is het fijn als je als bewoner en lid van Superbuurt eventueel een beroep kunt doen op Trigion.”

Zelf groeide hij op in de Kinkerbuurt en heeft hij ervaring als toezichthouder in de openbare ruimte, maar hij is “nooit uitgeleerd”. En je moet kunnen relativeren. “Als je een paar tieners vraagt om de muziek zachter te zetten, gaat die weer harder als ik de hoek om ben.” Hij neemt iedere tip of melding niettemin serieus en voelt zich de ogen en oren van de opdrachtgever. “Maar ik ben er natuurlijk ook voor de bewoners.”

Dat blijkt tijdens de ronde. Een lekkende regenpijp, die vochtschade veroorzaakt, houdt hij in de gaten. “Dan zorg ik dat de corporatie haar plicht tegenover de bewoners nakomt”, zegt hij.

Met de tweeduizend woningen die in de Vogelbuurt tot zijn gebied behoren is Chan twee uur onderweg tijdens een ronde. Eén dag per week werkt hij op het hoofdkantoor van BMN en legt daar verantwoording af. “Je moet niet alleen met allerlei instanties en bewoners om kunnen gaan, ook intern houden we elkaar scherp.”

Aandeelhouders

Rochdale en Eigen Haard zijn de Amsterdamse corporaties die een aandeel hebben in de nieuwe BV. Tegelijkertijd zijn ze opdrachtgever voor de eerste projecten. Het succes van die projecten bepaalt dus de waarde van hun aandeel. Het lijkt op het eerste gezicht een lastige positie.

“Dat mag zo zijn”, zegt Bert Duhoux, manager bijzondere projecten van Eigen Haard, “maar de initiatiefnemers hadden partners nodig die de problemen kennen en ze zochten financiers. Ze hadden wat grotere spelers nodig.”

Hij bestrijdt dat leefbaarheid door corporaties als een secundaire taak zou worden gezien. “Integendeel, alle corporaties voelen die verantwoordelijkheid, het punt is dat niemand een structureel antwoord op de problemen heeft gevonden, tot dusver.”

De Melkertbanen verdwenen, dat is één. Maar leefbaarheid is ook geen ‘van 9 tot 5’-baan. “Veel problemen spelen juist buiten die kantooruren, in de avonden en weekends”, zegt Duhoux, “Buurtmanagement Nederland heeft daar een passend antwoord op.”

De indertijd beoogde buurtmanager (Sen Chan) begon in 2006 eerst met een buurtonderzoek. Door hem gesignaleerde problemen, zoals zwerfvuil of lawaai van campinggasten uit de buurt, waren Eigen Haard al bekend. “Die scan was wat ons betreft niet nodig”, zegt Duhoux, maar Superbuurt is een product in ontwikkeling. Dat koppelen we terug. Hoe dan ook, we hebben onze targets bepaald en een contract opgesteld.”

Duhoux verwacht dubbel rendement. Financieel, als de aanpak van BMN in heel Nederland aanslaat, maar ook qua leefbaarheid. Minder klachten en minder mutaties zijn heel prettig voor een corporatie. Na een jaar wordt de – dubbele – balans opgemaakt. Operationeel (zijn de huurders tevreden?) en strategisch (financieel, sociaal, reputatie). “We gaan dan ook kijken of we misschien toch een pet teveel op hebben. Zo nodig stoppen we als aandeelhouder of als opdrachtgever.”

Afstemmen

“Buurtmanagement zorgt ook voor praktische afstemming”, zegt Ilse van Andel, projectleider bijzondere projecten voor Eigen Haard, er aan toe. “Onze manager zit met de buurtregisseur in één gebouw. Maar dan heb je nog het stadsdeel en andere partijen. De buurtmanager van BMN zou hierbij de regierol op zich moeten nemen. En je moet korte lijnen hebben.” Regierol, keten, korte lijnen; het idioom doet vertrouwd aan. “Maar”, zegt Van Andel, “een standaardformule is er niet, je zult altijd op maat van de buurt moeten werken.”

Blijven over de buurtbewoners. Wat vinden die ervan?

Anja Snabel is al lange tijd een zeer actieve buurtbewoonster van de Vogelbuurt en tevens voorzitter van het bewonersplatform. Zij wist bij het aantreden van de buurtmanager en de start van het project niet goed wat er te verwachten viel. “Er waren al zoveel vernieuwingen geweest, we stonden er blanco tegenover. Maar het werkt wel. Waarom? Omdat Sennie er bovenop zit en heel goed samenwerkt met de buurtregisseur. Sennie pakt alles op, daar heeft een buurtregisseur echt geen tijd voor. Hij is inmiddels goed bekend in de buurt.”

Maar de politie is een overheidsorganisatie, BMN een particuliere winstbeogende instelling. Merk je dat verschil?

Snabel: “Daar heb ik helemaal geen problemen mee. Een BV is prima. Misschien worden ze wel minder gehinderd door regels. Laat er maar een frisse wind waaien.”

Onverdeeld tevreden dus: “Niet helemaal. Niet alle corporaties hier doen eraan mee. De AWV, Ymere en Het Oosten hebben hier ook de nodige woningen. Als ze allemaal meedoen overstijg je de verspreiding van je bezit, dan wordt je kracht gebundeld.”

BMN zit in de lift. Binnen een jaar is het werkterrein van BMN gegroeid van één buurt (Kruitberg-Kikkenstein in Zuidoost) naar twaalf buurten nu. De werkbezoeken die BMN organiseert trekken veel belangstelling.

Het is nog te vroeg om een beoordeling van de bewonersparticipatie te maken. Chan merkt wel dat de belangstelling toeneemt. “Niet alleen op de site, ook als het gaat om het schoonhouden van tuinen.”

Bas Donker van Heel